Schildpadgenoom onthult sleutels tot lang leven bij dieren
Het oudste landdier met een bekende leeftijd is een reuzenschildpad van 194 jaar. Wetenschappers hebben zijn genoom ontrafeld en vergeleken met jongere soortgenoten. Wat ze vonden, werpt nieuw licht op de vraag hoe sommige dieren zo oud kunnen worden.
Onderzoekers publiceerden in Science Advances hun analyse van het genoom van Jonathan, een Aldabra-reuzenschildpad. De studie vergeleek zijn genetisch materiaal met dat van vier andere Aldabra-schildpadden, variërend in leeftijd van 5 tot ver in de volwassenheid. Bijzonder aan Jonathan is dat hij unieke genvarianten heeft in de meeste verouderingsgerelateerde biologische paden, in vergelijking met andere reuzenschildpadden.
Daarnaast bekeek het team het methyleringspatroon in zijn genoom. DNA-methylering is een chemische markering op het DNA die de activiteit van genen kan aan- of uitzetten. Bij Jonathan waren grote verschillen te zien ten opzichte van de andere schildpadden: de regio’s met de meest stabiele, ‘lage-entropie’ methyleringspatronen lagen bij de genen voor de mitochondriale energieproductie (het proces waarbij cellen energie aanmaken), de verwerking van RNA en het herstel van het genoom. De onderzoekers interpreteren dit als aanwijzing dat bij langlevende soorten een hoge nauwkeurigheid in juist deze processen cruciaal kan zijn.
Vergelijkende biologie van veroudering
Het onderzoek past in een bredere strategie: door langlevende dieren te bestuderen, willen wetenschappers begrijpen welke verouderingsmechanismen het meest bepalend zijn. Eerder werd deze aanpak toegepast op naakte molratten, groenlandse walvissen en kwallenvissen. Reuzenschildpadden voegen een nieuwe datapunt toe, met nadruk op epigenetische stabiliteit (de bestendigheid van chemische markeringen op het DNA) als mogelijke verklarende factor.
Ver van een therapie, maar nuttige blauwdruk
De onderzoekers benadrukken zelf dat het vertalen van deze bevindingen naar menselijke therapieën ver weg is. Experimenten waarbij genen van langlevende dieren in kortlevende soorten worden geplaatst, staan nog in de kinderschoenen. De waarde van dit soort studies is nu vooral het verfijnen van hypothesen: welke processen zijn het meest conservatief beschermd in langlevende soorten?
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- DNA-methylering entropie veroudering
- vergelijkende genomica langleven
- mitochondriale stabiliteit epigenetische klok