Mangostine bevat een stof die bloedvaten ontspant. Wetenschappers weten nu hoe
Uit de schil van een tropisch fruit, mangostine, komt een verbinding die bloedvaten verwijdt. Onderzoekers hebben nu voor het eerst het exacte moleculaire mechanisme blootgelegd.
Polyfenolen zijn plantaardige verbindingen die onder meer voorkomen in wijn, bessen en thee. Ze worden al jaren geassocieerd met gezondheidsvoordelen, maar het mechanisme achter die voordelen bleef vaag. Bij de mangostine (Garcinia mangostana), een fruit dat in Zuidoost-Azië wordt gegeten, is de situatie nu anders. Onderzoekers hebben in het tijdschrift eLife gepubliceerd hoe alfa-mangostine, de voornaamste actieve verbinding uit het fruit, bloedvaten ontspant door in te grijpen op specifieke kaliumkanalen in de wand van bloedvaten.
Die kalium kanalen (technische term: ‘BK-kanalen’) zitten in de spiercellen die bloedvaten omgeven. Wanneer ze opengaan, ontspant de spiercel en verwijdt het bloedvat. Dat verlaagt de bloeddruk. De onderzoekers identificeerden precies welke aminozuren in het kanaal door alfa-mangostine worden aangesproken: twee specifieke ‘poort residue’ in het zogenoemde S6-domein, de structuur die de opening en sluiting van het kanaal regelt.
Meer dan een leuk fruitverhaal
Het belang hiervan is groot. In de farmacologie geldt al decennialang de regel: zonder bekend moleculair target is een veelbelovende stof wetenschappelijk gezien niet meer dan anekdotiek. Dat alfa-mangostine nu een aanwijsbaar aangrijpingspunt heeft op een fysiologisch relevant kanaal, maakt het een serieuze kandidaat voor verder onderzoek — en mogelijk ooit voor geneesmiddelenontwerp.
Hoge bloeddruk is een van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten, de voornaamste doodsoorzaak wereldwijd. Tegelijkertijd is het ook sterk geassocieerd met versneld biologisch verouderen: chronisch verhoogde bloeddruk beschadigt bloedvaten, het hart en de nieren, en verhoogt de kans op dementie. Het vinden van nieuwe moleculaire ingangen voor bloeddrukregulatie is dan ook direct relevant voor longevity-onderzoek.
Kanttekeningen
Voorzichtigheid is geboden. Het gaat om laboratoriumonderzoek. De experimenten vonden plaats op geïsoleerde cellen en weefsel, niet op mensen. De stap van een werkzame stof in een reageerbuis naar een veilig en effectief medicijn is nog lang. Bovendien zijn BK-kanalen ook actief in de hersenen en andere organen, wat betekent dat een stof die ze activeert onbedoelde bijwerkingen kan hebben buiten de bloedvaten.
Wat voor nu overblijft is een preciezer begrip van hoe een plantaardige verbinding op moleculair niveau werkt.