Hart- en vaatschade begint al tijdens de overgang
Vrouwen in de perimenopauze hebben twee keer zoveel kans op slechte cardiovasculaire gezondheid als vrouwen die nog niet in de overgang zijn.
De menopauze trekt veel aandacht, maar de periode die eraan voorafgaat, de perimenopauze, blijft onderbelicht. Hormoonspiegels schommelen dan sterk, de menstruatiecyclus wordt onregelmatig, en het lichaam past zich aan aan dalende oestrogeenniveaus. Die aanpassing raakt niet alleen de voortplanting.
Uit de studie bleek dat vrouwen in de perimenopauze significant slechter scoorden op cardiovasculaire gezondheidsmetingen dan premenopauzale vrouwen van vergelijkbare leeftijd. Het risico was gecorrigeerd voor leeftijd, zodat de overgang zelf de verklarende factor is, niet het ouder worden.
Oestrogeen beschermt bloedvaten
Oestrogeen heeft een beschermende werking op de bloedvaten. Het houdt vaatwanden soepel, reguleert bloeddruk en remt ontstekingsprocessen. Wanneer oestrogeenniveaus dalen, verdwijnen deze beschermende effecten geleidelijk. Dat maakt de perimenopauze tot een kritieke periode voor het hart, niet een fase om af te wachten.
Vrouwen die klachten ervaren, wachten soms jaren voordat cardiovasculaire risicofactoren worden meegenomen in hun zorg. Terwijl de biologische veranderingen al eerder beginnen dan verwacht.
Vroeger ingrijpen als strategie
De onderzoekers pleiten voor eerder en systematischer meten van hart- en vaatgezondheid bij vrouwen die de overgang ingaan. Bloeddruk, cholesterol en ontstekingsmarkers zouden standaard onderdeel moeten zijn van de begeleiding tijdens de perimenopauze.
Dat vraagt ook om bewustwording bij huisartsen en specialisten. De overgang wordt nog te vaak gezien als een reproductief vraagstuk. De nieuwe data tonen dat het ook een cardiovasculair vraagstuk is, en dat de klok al tikt voordat de menstruatie definitief stopt.