Dr. Gabrielle Lyon

Vaginaal oestrogeen vermindert terugkerende urineweginfecties bij vrouwen na de menopauze aantoonbaar, met ruwweg een halvering van het aantal infecties in gerandomiseerd onderzoek. De veiligheid voor de meeste vrouwen is ook goed onderbouwd. Toch gaat de uitspraak te ver op twee punten: of het ook sepsis voorkomt is niet onderzocht, en niet elke vrouw profiteert even sterk. Bovendien geldt dit voordeel uitsluitend voor lokaal aangebracht oestrogeen, niet voor een pil.

Overgewicht verhoogt inderdaad het risico op borstkanker, maar dat verband is het sterkst aangetoond bij borstkanker ná de overgang. De uitspraak stelt het als een algemene relatie tussen BMI en borstkanker, zonder die nuance. Daarnaast wijst onderzoek erop dat buikvet een zelfstandige risicofactor is die los staat van het gewicht alleen, wat betekent dat BMI niet de volledigste maatstaf is voor dit risico.

Uit onderzoek blijkt dat intermittent fasting positieve effecten heeft op bijvoorbeeld insulinewaarden, gewicht en darmflora, maar die voordelen gelden lang niet voor iedereen gelijk. Bij gezonde mensen is het bewijs dunner dan bij mensen met overgewicht of een stofwisselingsstoornis, en de meeste studies zijn klein en kortlopend. De uitspraak dat een vastenperiode van minimaal 12 uur duidelijke gezondheidsvoordelen oplevert, gaat daarmee verder dan wat het huidige onderzoek breed onderbouwt.

Uit onderzoek blijkt dat zowel te kort als heel lang slapen samenhangt met meer ziekte en een hogere sterftekans, wat de richting van de uitspraak ondersteunt. De specifieke grens van "meer dan 8 tot 8,5 uur" wordt in de onderzochte literatuur niet zo precies benoemd: er wordt gesproken over 8 uur als een comfortabele bovengrens, zonder een exact getal voor wanneer lang slapen risicovol wordt. De uitspraak klopt dus in grote lijnen, maar de precieze grenswaarde gaat verder dan wat de studies onderbouwen.

Sporten verhoogt aantoonbaar testosteron bij oudere mannen, en afvallen verbetert diverse gezondheidsmarkers al vanaf een bescheiden gewichtsverlies van 5 tot 10%. Dat gewichtsverlies ook de testosteronspiegel verbetert, ligt in lijn met dit bredere patroon, maar voor erectiele functie specifiek bieden de beschikbare onderzoeken geen directe onderbouwing. De uitspraak combineert twee effecten die apart plausibel zijn, maar voor erectiele functie is het verband met gewichtsverlies niet aangetoond op basis van het beschikbare bewijs.

Dat afvallen gepaard gaat met botverlies is onderbouwd: gewichtsverlies op latere leeftijd leidt bijna altijd tot enig botverlies, ook bij actieve mensen. Of GLP-1-medicijnen specifiek botverlies in de heup en lumbale wervelkolom veroorzaken zonder beweging, is op basis van beschikbaar onderzoek niet hard te maken. Krachttraining beperkt botverlies bij afvallen aanzienlijk, maar voorkomt het niet volledig, dus de bewering dat beweging botverlies bij GLP-1-gebruik volledig voorkomt, gaat verder dan het bewijs toelaat.

Meerdere studies laten consistent zien dat creatine bij zestigplussers in combinatie met krachttraining spierkracht en spiermassa verbetert, wat relevant is voor sarcopenie. Voor botdichtheid is het bewijs echter anders verdeeld: krachttraining zelf verhoogt de botdichtheid meetbaar, maar uit onderzoek blijkt geen onderbouwing dat creatine daar een extra bijdrage aan levert. De uitspraak klopt dus deels, maar het botdichtheidseffect lijkt toe te schrijven aan de training en niet aan creatine als aanvulling.

Uit onderzoek blijkt dat meer spiermassa je vermogen vergroot om bloedsuiker op te ruimen en dat dit het meest concrete hormonale effect van spiermassa is. De link met insulinegevoeligheid klopt dus. De uitspraak gaat echter iets verder dan wat het bewijs hard maakt: het specifieke mechanisme van glycogeenopslag in spieren wordt niet beschreven in de bestudeerde literatuur, en het bewijs voor het effect op insulinegevoeligheid wordt redelijk sterk, niet hard bewezen als oorzaak.