Wat zijn de beste bewezen methoden om migraines te voorkomen en te behandelen?
Er zijn goed bewezen behandelingen beschikbaar voor zowel acute aanvallen als preventie. Begin bij een milde aanval met een NSAID of paracetamol, en kies bij zware aanvallen voor een triptan, zo vroeg mogelijk in de aanval.
Bij een milde tot matige aanval zijn ibuprofen en andere ontstekingsremmers (NSAID's) of paracetamol een goede eerste keuze. Ze werken en zijn goedkoop, maar bij zware aanvallen schieten ze tekort. Combineer je een NSAID met een triptan, dan werkt dat beter dan elk middel apart.
Triptans zijn de meest bewezen optie voor een aanval van matige tot ernstige intensiteit. Tussen de 42 en 76% van de gebruikers heeft binnen twee uur verlichting; 18 tot 50% is volledig pijnvrij. Ze zijn effectiever dan NSAID's, paracetamol en de oudere ergotderivaten. Eén praktische stelregel: hoe eerder je ze inneemt bij het begin van een aanval, hoe beter ze werken.
Nieuwere middelen, de zogenoemde gepants (zoals rimegepant) en lasmiditan, werken beter dan nep-behandeling maar zijn minder effectief dan de meeste triptans. Hun voordeel is dat ze geen bloedvaten vernauwen, waardoor ze een optie zijn als triptans medisch afgeraden worden, bijvoorbeeld bij hart- en vaatziekten. Let wel: lasmiditan scoort het hoogst op bijwerkingen zoals duizeligheid en sufheid van alle vergeleken migrainemiddelen.
Opioïden worden afgeraden als standaardbehandeling. Het bewijs dat ze helpen is zwak, en het risico op afhankelijkheid en op hoofdpijn door medicatie-overgebruik is reëel.
Voor wie vier of meer aanvallen per maand heeft, of aanvallen die sterk invaliderend zijn, is preventieve behandeling sterk aanbevolen. De best onderbouwde opties zijn valproaat, topiramaat en de bètablokkers propranolol, metoprolol en timolol. Ondanks dit duidelijke bewijs gebruikt minder dan 13% van de mensen die voor preventie in aanmerking komen, deze middelen. Als tweede keuze zijn amitriptyline en venlafaxine waarschijnlijk effectief.
Zonder medicijnen zijn ontspanningstraining, biofeedback en cognitieve gedragstherapie goed onderbouwde preventieve opties, zonder bijwerkingen. Ze kunnen medicijnen aanvullen of, als je geen medicijnen wilt of kunt gebruiken, zelfstandig ingezet worden. Supplementen zoals magnesium en riboflavine (vitamine B2) hebben beperktere onderbouwing maar zijn waarschijnlijk enigszins effectief. Boterbloem heeft ook aanwijzingen voor effect, maar gebruik dan alleen een gecertificeerd product zonder leverschadelijke stoffen (PA-vrij).
Gebaseerd op meerdere systematische reviews en meta-analyses, waaronder een netwerkmetaanalyse. De sterkste claims (triptans, preventieve medicatie, NSAID's) zijn goed onderbouwd. Gegevens over nieuwere middelen en neuromodulatie zijn gebaseerd op reviews met matig bewijs.