Verbetert rapamycine huidveroudering?

In een kleine RCT met 36 deelnemers daalde na uitwendig gebruik van rapamycine het niveau van een eiwit dat aangeeft hoeveel 'slapende' verouderde cellen er in de huid zitten (P=0,008). Tegelijk steeg de hoeveelheid collageen VII, het eiwit dat de grenslaag tussen opperhuid en lederhuid stevig houdt (P=0,0077). Bij meerdere deelnemers was ook een zichtbare verbetering van het huiduiterlijk te zien^1,2. Maar de studie verloor meer dan de helft van zijn deelnemers onderweg. De resultaten zijn dus voorlopig.

Het mechanisme achter deze effecten is biologisch goed te volgen. In de huid hopen zich met de leeftijd verouderde bindweefselcellen op. Die stoten ontstekingsbevorderende stoffen uit, wat het bindweefsel beschadigt en bijdraagt aan rimpels, huidverdunning en slapheid³. Rapamycine remt een centraal groeisignaal in dit verouderingsproces. Dat verhaal klopt, maar de stap naar bewezen voordeel bij mensen is nog niet gezet.

In een laboratoriumstudie met gekweekte menselijke haarzakjes stimuleerde rapamycine haargroei en pigmentaanmaak, zelfs in grijze haarzakjes met nog levende pigmentcellen⁴. Interessant voor onderzoek naar haaruitval en vergrijzing, maar dit zijn laboratoriumresultaten. Wat dit bij mensen in het dagelijks leven doet, is nog onbekend.

Over veiligheid: rapamycine als pil of infuus vermindert de afweer en kan wondgenezing verstoren. In de kleine RCT met uitwendig gebruik kwamen geen ernstige bijwerkingen voor, maar de studie was te klein en te kort om dat goed te beoordelen^2,5. Commentaarstukken benadrukken dat er nog flinke hobbels te nemen zijn voor deze therapie breed inzetbaar is. Tot die vragen beantwoord zijn, is zelfstandig uitwendig gebruik van rapamycine voorbarig.