Maakt het voor je biologische leeftijd uit in welk land je woont?

Ja, dat maakt flink uit. In een onderzoek onder bijna 162.000 mensen uit 40 landen bleek dat mensen in Europa gemiddeld het gunstigst verouderen: hun biologische leeftijd loopt het minst voor op hun kalenderleeftijd. In Egypte en Zuid-Afrika was het verschil het grootst: daar verouderde het lichaam biologisch aanzienlijk sneller dan de kalender aangeeft. Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen zaten hier tussenin. Ook binnen Europa waren er verschillen: oost- en zuidelijk Europa scoorden slechter dan de rest.

Welke factoren verklaren dit? Lager inkomen was de sterkste voorspeller van versnelde biologische veroudering: mensen met weinig geld verouderden sneller, en dat gold op zowel individueel als regionaal niveau. De samenhang was middelgroot tot groot. Slechte luchtkwaliteit en sociaal-politieke omstandigheden, zoals grote ongelijkheid, beperkte politieke vrijheden en genderongelijkheid, hingen er ook mee samen.

De gevolgen zijn concreet. Wie biologisch sneller veroudert, had in de vervolgmetingen meer kans op cognitieve achteruitgang én verlies van dagelijks functioneren. Het functionele verschil was het grootst: de samenhang had een middelgrote tot grote effectgrootte.

Belangrijk om te weten: de studie is observationeel. Dat betekent dat land of inkomen de veroudering niet bewezen veroorzaken, maar er wel sterk mee samenhangen. Mensen die bijvoorbeeld van een arm naar een rijk land verhuizen, nemen ook een deel van hun biologische klok mee. Toch wijzen de onderzoekers op een 'likely causal' interpretatie, gegeven de breedte en consistentie van de bevindingen.