Kan stamceltherapie reuma afremmen of genezen?
Stamceltherapie kan de klachten van reumatoïde artritis mogelijk afremmen, maar genezen doet het niet. Het onderzoek is nog te beperkt voor harde conclusies, dus als je interesse hebt, bespreek het dan met je reumatoloog.
Bestaande medicijnen voor reumatoïde artritis, zoals ontstekingsremmers en antireumatische middelen, verlichten klachten maar pakken de onderliggende oorzaak niet aan. Ze voorkomen gewrichtsschade onvoldoende, werken bij een deel van de patiënten niet, en geven bij langdurig gebruik serieuze bijwerkingen. Dat tekort is precies de reden waarom stamceltherapie onderzocht wordt.
Mesenchymale stamcellen, een type stamcel dat uit beenmerg, vetweefsel of navelstrengbloed gehaald kan worden, lijken ontstekingsprocessen te kunnen remmen. Bij patiënten met reumatoïde artritis die niet goed reageerden op standaard medicatie, lieten kleine studies in 447 patiënten over 14 onderzoeken verbetering zien in pijn en lichamelijk functioneren, bij minimale bijwerkingen. Dit is een aanwijzing, geen bewijs: de studies waren klein en het is nog niet aangetoond dat de stamcellen zelf de oorzaak zijn van die verbetering.
Sterker bewijs is er voor artrose (gewrichtsslijtage, een andere aandoening dan reumatoïde artritis). Daar laat een analyse van 42 gerandomiseerde studies met ruim 2.000 deelnemers een duidelijke en statistisch aantoonbare pijnvermindering zien, ongeacht de bron van de stamcellen. Over meerdere aandoeningen heen steeg het aantal bijwerkingen niet ten opzichte van controlegroepen, wat een voorlopig gunstig veiligheidsprofiel suggereert, al ontbreken langetermijngegevens nog.
Stamceltherapie geneest reumatoïde artritis niet. Volledige remissie wordt zelfs met bestaande biologische medicijnen maar bij een klein deel van de patiënten bereikt; MSC-therapie is gericht op het afremmen van ontsteking en het vertragen van schade, niet op definitieve genezing. Bovendien werkt de therapie niet voor alle auto-immuunziekten: bij multiple sclerose en systemische sclerose ziet men geen vergelijkbaar effect.
Navelstrengstamcellen worden onderzocht als praktische bron, omdat ze makkelijk te verzamelen zijn en geen ethische bezwaren oproepen. In het lab en bij dieren zien de resultaten er goed uit, maar klinische studies bij RA-patiënten zijn nog schaars. De vertaalslag naar de spreekkamer is nog niet gemaakt.
Dit antwoord steunt op zeven overzichtsartikelen en één systematische analyse van 42 gerandomiseerde studies (ruim 2.000 deelnemers). Het meeste bewijs voor reumatoïde artritis specifiek komt uit kleine studies zonder vergelijkingsgroep; het sterkere bewijs geldt voor artrose. De onderzoekers benadrukken zelf dat de bewijskracht voor RA specifiek beperkter is dan voor artrose of lupus, en dat langetermijngegevens ontbreken.
Helpt de sauna bij afvallen?
De sauna laat je zweten, niet afvallen: het gewicht dat je verliest is vocht en keert terug zodra je drinkt. Of regelmatige sauna ook echt vet doet verdwijnen is nog niet goed bewezen, en voorlopig is er meer bewijs dat het niet werkt dan dat het werkt.
Kun je microplastics uit je bloedvaten verwijderen?
Er is nog te weinig onderzoek om deze vraag te beantwoorden.
Kun je beter voor of na je krachttraining een koud bad nemen?
Neem een koud bad liever niet direct ná krachttraining als je spiergroei nastreeft: het remt spiervezelhypertrofie meetbaar. Plan het vóór je training, of gebruik het op hersteldagen na duurtraining.