Is bruinvet echt anders dan gewoon vet en kan ik het activeren?

Bruinvet is fundamenteel anders dan gewoon wit vet. Wit vet slaat energie op als vetdruppels. Bruinvet verbrandt energie direct als warmte, via een eiwit (UCP1, ook wel 'ontkoppelingseiwitje' te noemen) dat de energieproductie in de cel kortsluit. Het gevolg: warmte in plaats van opgeslagen calorieën. Dit mechanisme is stevig onderbouwd.

Het goede nieuws: bruinvet kun je zelf activeren. Koude blootstelling is verreweg de meest effectief bewezen methode. Bij onderzoek met 16 graden Celsius was bij 96% van de deelnemers bruinvetactiviteit meetbaar, terwijl er bij kamertemperatuur nauwelijks iets gebeurde. Herhaalde koude blootstelling kan bovendien de hoeveelheid bruinvet in je lichaam vergroten. Denk aan koude douches of verblijf in een koele ruimte, al is de ideale 'dosis' niet precies vastgesteld.

Volwassenen hebben overigens niet het klassieke bruinvet van baby's, maar voornamelijk zogenoemde beige vetcellen: gewone witte vetcellen die tijdelijk bruinvet-eigenschappen kunnen aannemen. Koude, beweging en bepaalde voedingsstoffen stimuleren dit omschakelproces. Sport heeft ook een indirecte werking: spieren maken bij inspanning een hormoon aan dat witte vetcellen aanzet tot hetzelfde gedrag. Dit is wel nog grotendeels in muizen aangetoond, niet duidelijk bij mensen.

Capsaïcine (de stof in chilipepers) staat in de onderzoeksliteratuur als mogelijk bruinvet-stimulerend, maar het effect bij mensen is beperkt en er zijn geen goedgekeurde supplementen of medicijnen die dit veilig inzetten. Er is ook nog geen medicijn beschikbaar dat bruinvet effectief activeert, ondanks veel lab-onderzoek. Tot slot: mensen met overgewicht hebben aantoonbaar minder actief bruinvet, maar of dat een oorzaak of gevolg is van het overgewicht is nog onduidelijk.