Is ashwagandha veilig voor je lever?
Ashwagandha kan leverschade veroorzaken, ook bij mensen zonder bekende leverziekte, en toezichthouders zien meer risico's. Het RIVM raadt het af, Denemarken heeft het verboden en er loopt een EU-procedure. Heb je een leveraandoening, vermijd het dan; gebruik je het toch, let op geelzucht of ongewone vermoeidheid en stop direct als die optreden.
Ashwagandha kan de lever beschadigen. Dat is niet één anekdote, maar een patroon dat in meerdere onafhankelijke casusreeksen en overzichtstudies naar voren komt. Kruidensupplementen als groep zijn nu verantwoordelijk voor zo'n 20% van alle gevallen van door medicijnen of supplementen veroorzaakte leverschade in het Amerikaanse registratienetwerk voor leverbeschadiging, en ashwagandha staat daarin als een van de meest genoemde oorzaken.
Het typische beeld is een zogeheten cholestatische hepatitis: de galafvoer raakt geblokkeerd, wat leidt tot geelzucht en jeuk. In een Europees en Amerikaans patiëntenreeks van vijf gevallen trad dit op na twee tot twaalf weken gebruik. Bij alle vijf herstelde de schade vanzelf binnen één tot vijf maanden nadat ze waren gestopt. De situatie was ernstiger in een Indiase reeks van acht patiënten: drie van de vijf mensen met een al bestaande leveraandoening overleefden het niet.
Bij gezonde mensen zonder leverziekte vond een kortdurende gerandomiseerde studie van acht weken geen meetbare afwijkingen in leverfunctiemetingen. Dat klinkt geruststellend, maar heeft een belangrijke beperking: de studie was klein (80 deelnemers) en de onderzoekers benadrukten zelf dat langdurig gebruik en hogere doses niet zijn onderzocht.
De zorg beperkt zich bovendien niet tot de lever, en toezichthouders trekken inmiddels aan de bel. Denemarken verbood ashwagandha in voedingssupplementen in 2023 omdat er geen veilige inname kon worden vastgesteld, waarbij ook effecten op de schildklier en geslachtshormonen meespeelden. Het Nederlandse RIVM raadde het middel in 2024 af, met name tijdens zwangerschap. Frankrijk en Zweden stellen beperkingen, en op EU-niveau loopt een procedure (artikel 8) die tot een verbod of restrictie kan leiden. Het is dus niet zomaar een supplement met een kleine leverkans, maar een kruid waar meerdere Europese instanties waarschuwingen of verboden aan verbinden.
De conclusie is dat leverschade door ashwagandha niet zeldzaam genoeg is om te negeren, en dat de bredere veiligheidszorgen dat beeld versterken. Heb je een al bestaande leveraandoening, gebruik dan geen ashwagandha. Merk je tijdens gebruik klachten als geelzucht, donkere urine of vermoeidheid, stop dan en raadpleeg je arts.
Gebaseerd op meerdere casusreeksen (India, IJsland, VS), twee overzichtsartikelen, een registratiedatabase (DILIN), een populatieschatting en één kleine RCT bij gezonde mensen. De juridische context: het Deense verbod (2023), de RIVM-waarschuwing (2024) en de lopende EU-artikel-8-procedure. Geen grote gerandomiseerde veiligheidsstudies beschikbaar.