Hoe snel kun je je biologische leeftijd veranderen met sport?

Een jaar regelmatig aerobe training kan hersengebieden meetbaar jonger maken. In een gerandomiseerde studie met 120 oudere volwassenen groeide de hippocampus (het geheugencentrum van de hersenen) met 2% na twaalf maanden. Dat klinkt weinig, maar het compenseert ruwweg 1 tot 2 jaar aan leeftijdsgerelateerde hersenkrimp. De controlegroep verloor juist volume. Het ruimtelijk geheugen verbeterde tegelijk mee.

Op DNA-niveau liet een 8-weekse combinatie van beweging, gezonde voeding, betere slaap en ontspanning de biologische leeftijd dalen met gemiddeld 3 jaar op de zogenoemde 'epigenetische klok' (een meting van hoe oud je DNA-aanpassingen eruitzien). Klinkt indrukwekkend, maar het gaat om een kleine studie van slechts 43 mannen tussen de 50 en 72 jaar. Belangrijker: sport was één onderdeel van een heel pakket, je kunt uit dit onderzoek niet afleiden hoeveel werk de beweging zelf deed. Twee van de auteurs hadden bovendien een financieel belang bij het programma, wat een kanttekening verdient bij de interpretatie.

Er zijn ook interessante aanwijzingen via taurine, een stof die van nature daalt met de leeftijd. Een enkele sporteenheid verhoogt de taurinespiegels in het bloed bij mensen. In dieronderzoek worden hogere taurinespiegels gelinkt aan een langere, gezondere levensduur. Of dit tijdelijke effect bij mensen ook echt de klok vertraagt, is nog niet aangetoond.

Kort samengevat: meetbare veranderingen in de hersenen zijn zichtbaar na één jaar regelmatig trainen. Bredere effecten op de biologische leeftijd worden gesuggereerd door vroeg en kleinschalig onderzoek, maar er is nog geen studie die sport als losse variabele heeft geïsoleerd en aangetoond dat het voldoende is om de biologische klok structureel terug te draaien. De aanwijzingen zijn positief genoeg om sport centraal te stellen in je dagelijkse routine.