Helpt berberine bij afvallen?

Berberine verlaagt het gewicht in meta-analyses, maar het effect is klein en de uitkomsten lopen uiteen. Eén meta-analyse van twaalf gerandomiseerde studies vond een gemiddelde afname van 2,07 kg, terwijl een andere meta-analyse van tien studies geen significant gewichtsverlies zag. Een recentere meta-analyse van 23 studies vond een gemiddelde afname van 0,88 kg. Wie een spectaculair resultaat verwacht, komt bedrogen uit.

Op twee andere maten is het beeld iets consistenter. De tailleomtrek daalde in meerdere meta-analyses gemiddeld 1 tot bijna 3 cm. De BMI daalde met 0,29 tot 0,48 kg/m². Kleine, statistisch significante effecten dus, maar geen grote veranderingen.

Een grote dubbelblinde studie met 337 deelnemers en een looptijd van zes maanden is dan ook ontnuchterend: bij mensen met obesitas en levervetziekte vond berberine (1 gram per dag) geen significante vermindering van buikinwendig vet of levervet ten opzichte van een placebo. Dat is een van de meest relevante uitslagen, juist omdat deze studie goed opgezet was en gericht op de mensen die er doorgaans het meest baat bij zouden moeten hebben. Wel verlaagde berberine in diezelfde studie het LDL-cholesterol en een andere bloedvetmarker significant.

Bij mensen met obesitas én type 2 diabetes deed een combinatie van berberine met het kruidenextract silymarin het in een jaar durende studie bij 136 deelnemers beter: buikvet, BMI, tailleomtrek en bloedsuiker verbeterden significant. Of berberine alleen bij deze groep hetzelfde effect heeft, blijft onduidelijk.

Berberine lijkt op korte termijn redelijk veilig. In de grote studie waren de bijwerkingen vergelijkbaar met placebo. Maagdarmproblemen komen het vaakst voor, maar namen in de eerste maand al af. Effecten bij langdurig gebruik zijn minder goed onderzocht.