Helpen diabetespillen (SGLT2-remmers) ook tegen veroudering?
Voor mensen met hart- of nierproblemen laten grote trials zien dat SGLT2-remmers duidelijk meer doen dan alleen bloedsuiker verlagen. Als anti-verouderingspil voor gezonde mensen is het nog te vroeg voor een praktisch advies.
SGLT2-remmers (zoals empagliflozine en dapagliflozine) zijn diabetespillen die de nieren aanzetten om overtollige suiker via de urine kwijt te raken. Meerdere grote trials laten zien dat ze bij mensen met én zonder diabetes het risico op hartfalen, nierfalen en sterfte door alle oorzaken flink verlagen. Dat is stevig, direct bewijs dat ze meer doen dan alleen bloedsuiker verlagen1,2,3.
Op celniveau doen SGLT2-remmers iets vergelijkbaars als caloriebeperking, een bekende manier om veroudering te vertragen. Ze zetten energiesensoren aan en remmen groeisensoren, waardoor cellen beschadigde onderdelen beter opruimen en recyclen. Maar dit komt vooralsnog grotendeels uit dier- en laboratoriumonderzoek. Directe bevestiging bij mensen ontbreekt nog grotendeels1,2,3,4.
SGLT2-remmers lijken ook 'inflammaging' te remmen: de sluimerende laaggradige ontsteking die met de jaren toeneemt en bijdraagt aan hart- en vaatziekten en dementie. Zowel dierstudies als studies bij mensen laten lagere ontstekingswaarden zien. Die studies zijn alleen niet specifiek als verouderingsonderzoek opgezet2,1.
Een slimme genetische studie vond een verband tussen levenslange SGLT2-remming en een langere levensduur (gemiddeld 6,2 jaar voor de vader per standaarddeviatie daling van het bloedsuikergemiddelde) en betere cognitie. Klinkt indrukwekkend, maar dit is geen directe meting bij mensen die de pil slikken. De methode heeft serieuze beperkingen en de bevindingen zijn nog verre van bewezen5.
In een grote Taiwanese studie onder meer dan 280.000 patiënten beschermden SGLT2-remmers de nieren beter dan een andere populaire diabetespil, ook bij kwetsbare ouderen. Het risico op dialyse of niertransplantatie was bij die andere pil 2,4 tot 3,9 keer hoger6. Nog twee kanttekeningen: er is nauwelijks onderzoek naar hoe SGLT2-remmers samengaan met sport, terwijl sommige anti-verouderingsmiddelen de voordelen van bewegen kunnen tegenwerken7. En een reviewartikel dat supplementen aanprijst als versterker van SGLT2-remmers, komt van auteurs met financiële belangen in supplementenbedrijven; het onderliggende bewijs is zwak8.
De claims zijn gebaseerd op grote klinische trials (hart- en nieruitslagen), één grote observationele studie (Taiwan, n=280.000+), Mendeliaanse randomisatie, mechanistische/preklinische studies en een review met mogelijke belangenverstrengeling. Er zijn geen gerandomiseerde trials die levensduur of biologische veroudering als primair eindpunt hebben gebruikt. Meta-analyses zijn niet als directe bron aangeleverd; wel zijn grote trials meegenomen.