Metformine remt kankercellen via ATP-synthase
Metformine is al decennia het meest voorgeschreven middel tegen type 2-diabetes. Nu blijkt het ook kankercellen te remmen via een specifiek onderdeel van de energiefabriek van de cel.
Onderzoekers identificeerden een eiwit genaamd ATP5I als doelwit van metformine. ATP5I is een onderdeel van ATP-synthase, het moleculaire complex waarmee cellen energie aanmaken in de mitochondriën (energiefabrieken van de cel). Dit eiwit houdt de structuur van ATP-synthase stabiel en bepaalt mede de vorm van de binnenmembranen van mitochondriën.
Wanneer ATP5I werd uitgeschakeld met CRISPR-Cas9 in alvleesklierkankercellijnen, vertoonden die cellen exact hetzelfde gedrag als cellen behandeld met metformine: veranderingen in de vorm van mitochondriën en een verminderd vermogen om zich te vermenigvuldigen. De studie biedt daarmee voor het eerst een concreet moleculair aanknopingspunt voor het anti-kankereffect van metformine.
Metformine als meer dan diabetesmedicijn
In het longevity-veld wordt metformine al langer gezien als veelbelovend middel. Het verlengt de levensduur van dieren in meerdere studies. Momenteel loopt de grote TAME-studie om te testen of het ook bij mensen verouderingsgerelateerde aandoeningen uitstelt.
Maar het exacte werkingsmechanisme bleef onduidelijk. Bekend was al dat metformine aangrijpt op de mitochondriën. Dit onderzoek voegt een concreet eiwit toe aan dat beeld. ATP5I is niet alleen een doelwit bij alvleesklierkanker; het speelt een rol in de energiehuishouding van vrijwel elke cel.
Wat dit betekent voor de praktijk
Het inzicht dat ATP5I de brug vormt tussen metformine en zijn effecten op celdeling, opent de weg naar gerichtere therapieën. In plaats van metformine zelf, met zijn brede werking door het hele lichaam, zouden toekomstige middelen specifiek op ATP5I kunnen aangrijpen.
Voor nu bevestigt het onderzoek opnieuw dat metformine een farmacologisch interessanter middel is dan zijn bescheiden imago als bloedsuikerverlager doet vermoeden.