Kort peptide vertraagt veroudering van eicellen bij muizen
De vruchtbaarheid van vrouwen daalt al vroeg in het leven. Rond de mid-dertig neemt de kwaliteit van eicellen merkbaar af. Onderzoekers vonden nu dat een klein molecuul die achteruitgang bij muizen kan vertragen.
In een studie gepubliceerd in het tijdschrift Aging Cell onderzochten wetenschappers het peptide elamipretide. Een peptide is een korte keten van aminozuren, de bouwstenen van eiwitten. Elamipretide was al bekend als stof die zich ophoopt in de binnenwand van mitochondriën: de kleine energiefabrieken in cellen. Daar helpt het de energieproductie te verbeteren en oxidatieve schade (schade door reactieve zuurstofmoleculen) te verminderen. Omdat beide processen ook een rol spelen bij de veroudering van eicellen, testten de onderzoekers het middel in verouderende muizen.
Wat de behandeling deed bij muizen
Een behandeling van zeven dagen bleek optimaal. Verouderde muizen die elamipretide kregen, hadden betere bevruchting van eicellen en grotere worpen in de maand na behandeling. Analyse van metabolieten, kleine moleculen die vrijkomen bij stofwisselingsprocessen, liet zien dat 250 stoffen anders aanwezig waren in verouderde eierstokken dan in jonge. De behandeling keerde een deel van die veranderingen terug. Onder meer de concentratie pyruvaat, een stof die samenhangt met de energiestofwisseling van mitochondriën, was veranderd bij verouderde muizen en werd door elamipretide beïnvloed.
Elamipretide beïnvloedde ook de stofwisseling van vitamine B6. Aanvullende vitamine B6-suppletie verbeterde de eicelkwaliteit bij de muizen. Bovendien veranderde de behandeling de activiteit van het VEGF-A-signaalpad. Dit pad reguleert onder meer de rijping van eicellen. Remming van VEGF-A verbeterde de eicelkwaliteit, wat erop wijst dat elamipretide via dit pad werkt.
Ook in menselijke eicellen getest
Naast de muizenstudie testten de onderzoekers elamipretide ook in menselijke eicellen in het laboratorium (in vitro). De resultaten worden in het artikel als veelbelovend beschreven, maar details over de effecten bij menselijke eicellen zijn beperkt in de beschikbare brontekst. Er is geen effectief middel op de markt dat de veroudering van de eierstokken remt. Dit onderzoek biedt een richting voor verder onderzoek, maar klinische toepassingen zijn nog ver weg.
Zoektermen om verder te zoeken: mitochondriale functie oocytkwaliteit, oxidatieve stress ovariumveroudering, VEGF-signalering eicelrijping