Je genen bepalen mee hoe je medicijnen verwerkt, ook bij diverse groepen
Niet iedereen verwerkt medicijnen op dezelfde manier. Genen spelen daarin een grote rol. Een nieuw groot onderzoek laat zien hoe divers die genetische verschillen zijn, ook buiten de groepen die traditioneel worden onderzocht.
Onderzoekers gebruikten gegevens van bijna 100.000 Amerikanen die deelnamen aan het All of Us-programma van de Amerikaanse National Institutes of Health. Ze bestudeerden 16 genen die de werking van medicijnen beïnvloeden. Zulke genen worden farmacogenen (pharmacogenes) genoemd. De studie verscheen in Science Translational Medicine.
Wat de studie vond
Elke deelnemer bleek minstens één genetische variant te dragen in de onderzochte farmacogenen. Een op de vier deelnemers had een medicijn gebruikt dat mogelijk door zo’n variant wordt beïnvloed. Farmacogenen kunnen ertoe leiden dat mensen een medicijn sneller of langzamer afbreken. Daardoor kan de dosis die iemand nodig heeft hoger of lager zijn, kunnen bijwerkingen anders uitvallen, of kan een middel in sommige gevallen helemaal niet werken. De betrokken medicijnen omvatten onder meer antidepressiva, statines, chemotherapie en bloedverdunners.
Doordat All of Us bewust deelnemers wierf uit diverse etnische achtergronden, werden varianten gevonden die niet in eerdere genetische databases zoals het UK Biobank voorkwamen. Dat maakt het onderzoek relevant voor bevolkingsgroepen die eerder ondervertegenwoordigd waren in farmacogenetisch onderzoek.
Barrières voor toepassing in de praktijk
De onderzoekers wijzen op meerdere drempels voordat deze kennis zijn weg vindt naar de patiëntenzorg. Veel mensen hebben geen genetisch profiel laten opmaken. Artsen zijn niet altijd op de hoogte van welke genvarianten welke medicijnen beïnvloeden. En de combinatie van varianten die tegelijk een rol spelen, is complex. De bevindingen bieden een basis voor bredere toepassing van op genen gebaseerde medicijnadviezen, maar die stap vereist nog verdere ontwikkeling.
Zoektermen om verder te zoeken: farmacogenetica genvarianten medicijnrespons, genetisch geleide klinische zorg diversiteit, medicijnmetabolisme genetische variatie