Chronische ontsteking verklaart kwart van verouderingsrisico

Chronische laaggradige ontsteking (in het Engels ook wel ‘inflammaging’ genoemd) wordt al jaren gezien als een centrale aandrijver van biologische veroudering. Maar hoeveel procent van het sterfterisico dat samenhangt met versneld biologisch verouderen, wordt daadwerkelijk veroorzaakt door ontstekingsprocessen? Dat bleef lang onduidelijk. Het onderzoek dat hierover nu verscheen, analyseerde gegevens van 2.532 deelnemers uit een nationaal representatieve Amerikaanse cohortstudie, met een gemiddelde follow-up van ruim achttien jaar.

De onderzoekers gebruikten de DunedinPoAm-klok, een maat voor het biologische verouderingstempo afgeleid uit DNA-methylering. Mensen in het hoogste kwartiel van deze klok hadden 2,5 keer zoveel kans om te overlijden als mensen in het laagste kwartiel. Dat is een fors verschil. Vervolgens berekenden de onderzoekers hoeveel van dit verhoogde risico door ontstekingsbiomarkers werd gemedieerd, waaronder CRP, CD4+ T-cellen en B-cellen. Dat aandeel lag tussen de 2,3 en 23,5 procent, afhankelijk van de gebruikte methode en de specifieke biomarker.

Een brede bandbreedte, een scherp signaal

Die brede marge is veelzeggend. Ze laat zien dat ontsteking een reële bijdrage levert aan verouderingsgerelateerde sterfte, maar lang niet het volledige verhaal vertelt. Andere mechanismen, zoals telomeerverkorting, mitochondriale disfunctie of verstoorde eiwithomeostase, spelen waarschijnlijk ook een zelfstandige rol. De onderzoekers vonden bovendien dat mensen met diabetes extra kwetsbaar zijn voor de combinatie van versneld biologisch verouderen en chronische ontsteking.

Voor een longevity-bril is dat interessant: ontsteking remmen is zinvol, maar zal op zichzelf biologische veroudering niet stoppen. De studie suggereert ook dat de DunedinPoAm-klok bruikbaar is in diverse etnische populaties, een stap voorwaarts ten opzichte van eerdere verouderingsklokken die vooral in homogene westerse cohorten waren gevalideerd.

Wat dit betekent voor preventie

Chronische ontsteking is deels beïnvloedbaar via leefstijl: voeding, beweging, slaap en stressmanagement hebben alle een aantoonbaar effect op ontstekingsmarkers. Maar de studie waarschuwt impliciet voor overschatting: wie alleen ontsteking aanpakt, pakt slechts een deel van het probleem aan. Een brede aanpak van meerdere verouderingsmechanismen tegelijk blijft waarschijnlijk effectiever. Voorlopig zijn dit bevindingen uit een observationele studie; oorzakelijke verbanden zijn hiermee niet bewezen.

Lees het originele artikel