Biologische klokken voor mannen en vrouwen wijken sterk af
Mannen en vrouwen verouderen niet op dezelfde manier. Een nieuwe studie ontwikkelde aparte biologische verouderingsklokken voor beide seksen en vond opvallende verschillen in het tempo en patroon van veroudering.
Onderzoekers maakten gebruik van een grootschalig menselijk verouderingsphenoom: een verzameling van duizenden meetpunten van lichaamsfuncties en -stoffen, bijgehouden over een langere periode. Op basis van deze data bouwden de onderzoekers aparte klokken voor mannen en vrouwen. De studie verscheen in Nature Aging. Het principe achter dergelijke klokken is dat de biologische leeftijd (hoe oud je lichaam functioneel is) afwijkt van je werkelijke leeftijd.
Stofwisseling en tumormarkers als verouderingssignalen
De verouderingsklokken identificeerden systemische stofwisselingssignalen en circulerende tumormarkers (stoffen in het bloed die bij kanker kunnen verhogen) als opvallende kenmerken van biologische veroudering. Dit betekent niet dat iedereen bij wie deze markers verhoogd zijn kanker heeft, maar wel dat hun niveaus mede bepalen hoe snel iemand biologisch veroudert.
De studie bracht ook verouderingsovergangen in kaart: momenten waarop het tempo of patroon van veroudering bij mannen en vrouwen duidelijk verschilt. Dat zijn geen scherpe knikpunten, maar geleidelijke verschuivingen die per sekse anders verlopen. De onderzoekers benadrukken dat dit onderscheid relevant is voor hoe verouderingsinterventies worden ontworpen en getest.
Waarom sekseverschillen in veroudering belangrijk zijn
Veel bestaand verouderingsonderzoek combineert mannen en vrouwen in één model, wat het zicht op sekseverschillen vertroebelt. Door afzonderlijke klokken te ontwikkelen, worden patronen zichtbaar die anders verborgen blijven. Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen, maar brengen een groter deel van die extra jaren door met chronische aandoeningen. Dat paradoxale patroon, zo suggereren de onderzoekers, kan deels verklaard worden door de verschillen die deze klokken zichtbaar maken.
De studie is observationeel van aard. Dat betekent dat de klokken verouderingspatronen beschrijven, maar nog niet voorschrijven welke interventies het meest effectief zijn voor mannen of vrouwen afzonderlijk. Dat is een volgende stap.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- seksestratificatie biologische klokken
- verouderingsphenoom analyse
- circulerende tumormarkers veroudering