Menopauze-hormonen als kans op gezond ouder worden

De afgelopen decennia was hormoontherapie bij de overgang omstreden, mede door grote studies die in 2002 een verhoogd borstkankerrisico suggereerden. Sindsdien is het beeld genuanceerder geworden. De studie, gepubliceerd in Science, stelt dat het moment van starten cruciaal is: vrouwen die hormoontherapie beginnen kort na het intreden van de menopauze lijken minder risico te lopen op hart- en vaatziekten en mogelijk ook op cognitieve achteruitgang, vergeleken met vrouwen die later starten of het niet gebruiken.

Het timing-venster is bepalend

Dit wordt het ‘timing-hypothese’ genoemd. Het idee is dat oestrogeen beschermend werkt op bloedvaten en hersencellen, maar alleen als het wordt toegediend terwijl die weefsels nog in goede staat zijn. Wacht je te lang, dan kunnen de beschermende effecten verminderen of zelfs omslaan. Dit maakt de menopauze tot een kritisch moment in de verouderingsbiologie van vrouwen, niet alleen een reproductieve overgang.

De studie bespreekt ook de postmenopauzale eierstok, die na de overgang nog actief androgenen (mannelijke geslachtshormonen) produceert. Die blijken een rol te spelen in botgezondheid, cognitie en stemming, ook na de vruchtbare levensfase. De auteurs pleiten voor meer onderzoek naar deze onderbelichte functie van de eierstok.

Vrouwen ondervertegenwoordigd in onderzoek

Een terugkerend punt in dit special issue van Science is dat vrouwen historisch ondervertegenwoordigd zijn in klinische studies. Veel van wat we weten over cardiovasculaire gezondheid, medicijnwerking en veroudering is gebaseerd op mannendata. Dat vertekent diagnose en behandeling. Meer sekse-specifiek onderzoek is nodig, zeker in de context van longevity, waar de biologische veroudering van vrouwen na de menopauze een eigen traject volgt.

Lees het originele artikel