Bewegen vertraagt veroudering van de eierstokken
Vrouwen die meer bewegen komen later in de menopauze. Dat blijkt uit een studie met meer dan 150.000 deelnemers. Maar wat verklaart dat verband?
Onderzoekers ontdekten dat lichamelijke activiteit de veroudering van de eierstokken afremt. De studie, gepubliceerd in Nature Aging, combineerde gegevens van meer dan 150.000 vrouwen met dierexperimenten bij muizen. Bij muizen die bewogen, verouderde het eierstokweefsel merkbaar langzamer dan bij muizen die stilzaten.
Een sleutelmolecuul in dit proces bleek adiponectine, een eiwit dat vetweefsel aanmaakt tijdens lichamelijke activiteit. Wanneer onderzoekers muizen gebruikten waarbij het gen voor adiponectine was uitgeschakeld, verdween het beschermende effect van bewegen vrijwel volledig. Dat suggereert dat adiponectine een directe rol speelt bij het doorgeven van de beschermende signalen van spieren en vetweefsel naar de eierstokken.
Wat veroudering van de eierstokken betekent
De eierstokken zijn het orgaan dat bij vrouwen het snelst veroudert, biologisch gezien. De hoeveelheid en kwaliteit van eicellen neemt al vanaf het dertigste levensjaar af. Die biologische veroudering (folliculaire uitputting) bepaalt grotendeels wanneer de menopauze intreedt. Een vroegere menopauze is in andere studies geassocieerd met een hoger risico op hart- en vaatziekten en op botontkalking (osteoporose) op latere leeftijd.
De vraag is of het uitstellen van de menopauze via bewegen ook die langetermijnrisico’s vermindert. Dat onderzocht deze studie niet direct. De associatie tussen meer bewegen en een latere menopauze is wel consistent gevonden over de grote groep deelnemers, maar een oorzakelijk verband bij mensen staat nog niet vast. De onderzoekers noemen adiponectine een potentieel doelwit voor toekomstige interventies, maar die stap van moleculair mechanisme naar klinische toepassing is groot.
Bewegen als maatstaf voor eierstokgezondheid
Voor een longevity-bril is deze bevinding interessant om een andere reden: de eierstokken functioneren als een soort biologische klok voor vrouwelijke veroudering. Als lichamelijke activiteit die klok daadwerkelijk vertraagt, via adiponectine of andere wegen, dan is bewegen niet alleen goed voor het hart en de spieren, maar mogelijk ook voor reproductieve gezondheid op langere termijn.
Hoeveel beweging nodig is, en welke vorm het meest effectief is, blijft vooralsnog onduidelijk. De studie maakt geen onderscheid naar type of intensiteit van de activiteit.
Wil je zelf verder onderzoeken? Gebruik dan de volgende zoektermen in Google Scholar of PubMed:
- folliculaire uitputting lichamelijke activiteit
- adiponectine eierstokveroudering
- menopauze timing leefstijl