Wat zijn de voordelen van gefermenteerde voeding?
Gefermenteerde voeding laat echte voordelen zien voor antioxidantactiviteit en verteerbaarheid, en er zijn aanwijzingen dat het de infectieweerstand kan ondersteunen. Voor claims rond mentale gezondheid en ADHD is het onderzoek nog te beperkt om daar iets zinnigs over te zeggen.
Fermentatie verhoogt de antioxidantactiviteit van melk, granen, fruit en groenten. In gefermenteerde melk en granen zijn ook stoffen gevonden die de bloeddruk kunnen verlagen. Daarnaast verbetert fermentatie de verteerbaarheid van granen, peulvruchten en knollen, en vermindert het stoffen die de opname van voedingsstoffen normaal gesproken belemmeren. Dit laatste is vooral van belang voor mensen met weinig toegang tot gevarieerde voeding.
Kefir is de meest onderzochte gefermenteerde drank. Meerdere studies suggereren mogelijke voordelen bij het verlagen van bloedvetwaarden, bloeddruk en het ondersteunen van de aanpak van een maagbacterie (Helicobacter pylori). Het meeste van dit bewijs komt echter uit kleine studies met een hoog risico op vertekening, en de veiligheid op langere termijn is nauwelijks onderzocht. Voor gezonde mensen lijkt kefir veilig, maar concrete aanbevelingen zijn nog te vroeg.
Een specifieke gefermenteerde zuiveldrank met een probiotische bacteriestam verminderde de kans op een gewone infectieziekte en het gemiddeld aantal infecties per persoon. Twee van de zes onderzoekers werken voor de fabrikant van het product, dus houd dat in je achterhoofd bij het wegen van dit resultaat.
Gefermenteerde voeding en probiotica worden ook onderzocht op effecten op de hersenen en mentale gezondheid. Bij depressie is er enig aanwijzend bewijs voor een gunstig effect, maar dit is nog niet sterk. Bij ADHD, schizofrenie en bipolaire stoornissen is het beeld onduidelijk. Een kleine studie bij kinderen met ADHD liet geen verbetering zien in ADHD-klachten. Een studie bij gezonde vrouwen vond voorlopige aanwijzingen voor veranderingen in de hersenen na acht weken probiotische yoghurt, maar die resultaten hielden geen stand bij strengere statistische analyse. De hersenen-darm-verbinding is biologisch goed te verklaren, maar klinisch bewijs bij mensen ontbreekt nog.
Dit antwoord rust op meerdere overzichtsstudies en een handvol gerandomiseerde studies. De overzichtsstudies dekken brede categorieën gefermenteerde voeding, maar de kwaliteit van de onderliggende studies verschilt sterk: bij kefir hadden 12 van de 18 bestudeerde publicaties een hoog risico op vertekening. Bij effecten op de hersenen gaat het om een zeer kleine studie (40 vrouwen) waarvan de resultaten niet standhielden na correctie. Bij de infectiestudie hebben twee van de zes auteurs banden met de fabrikant. De onderzoekers zelf beoordelen het bewijs voor kefir als beperkt en niet sterk genoeg voor stevige aanbevelingen. De effecten op antioxidantactiviteit en verteerbaarheid zijn het best gedocumenteerd.
Welke gezondheidsinterventies hebben de meeste impact op langer leven?
Bewegen, een mediterraan voedingspatroon, voldoende slaap, sociaal contact en stoppen met roken hebben elk een meetbare invloed op hoe lang je gezond leeft. De combinatie van meerdere gezonde gewoontes geeft de meeste winst.