Helpen GLP-1-medicijnen bij de ziekte van Parkinson?
GLP-1-middelen laten bij Parkinson voorlopige positieve signalen zien op motorische achteruitgang, maar de studies zijn nog te klein en te kortdurend voor een duidelijke conclusie. Heb je Parkinson of diabetes en wil je weten of dit voor jou relevant is, bespreek het dan met je neuroloog.
Dier- en laboratoriumonderzoek laat zien dat GLP-1-middelen meerdere schadelijke processen in de hersenen kunnen remmen die bij Parkinson een rol spelen, zoals ontsteking, oxidatieve stress en ophoping van het eiwit alfa-synucleïne. GLP-1-receptoren zijn aanwezig in de hersenen en de middelen kunnen de bloed-hersenbarrière passeren. Dat is de biologische reden waarom onderzoekers verwachten dat er een ziekteremmend effect mogelijk is, maar dierresultaten vertalen zich lang niet altijd naar mensen.
Bij mensen zijn er inmiddels twee opmerkelijke resultaten. Exenatide (wekelijkse injectie) verbeterde motorische scores gemiddeld 3,5 punten meer dan placebo na 60 weken, en dat effect bleef zichtbaar nadat mensen twaalf weken waren gestopt. Lixisenatide (dagelijkse injectie) liet bij mensen met vroeg Parkinson bijna geen achteruitgang zien (-0,04 punten), terwijl de placebogroep 3,04 punten verslechterde. Ook hier bleven de scores gunstiger na twee maanden stoppen. Beide uitkomsten zijn statistisch significant en klinisch opvallend, maar de studies zijn relatief klein.
Wanneer je de beschikbare gerandomiseerde studies samenneemt, is het overall beeld genuanceerder. In de toestand mét Parkinsonmedicatie is er een klein maar statistisch significant voordeel op motorische scores. Zonder medicatie is het effect niet consistent over alle meetmomenten, behalve na 60 weken. Op uitkomsten die patiënten direct merken, zoals kwaliteit van leven en hoeveel Parkinsonmedicatie ze nodig hebben, zijn geen significante voordelen gevonden. De onderzoekers concluderen dat het bewijs onvoldoende is voor routinematig gebruik.
In een groot Scandinavisch onderzoek bij diabetespatiënten hadden gebruikers van GLP-1-middelen een incidentie van 5,2 nieuwe Parkinsongevallen per 10.000 persoonsjaren, tegenover 8,0 per 10.000 persoonsjaren bij gebruikers van een ander diabetesmiddel. Dat is een interessant verband, maar omdat mensen hier niet willekeurig zijn ingedeeld, is oorzaak en gevolg niet te bewijzen.
Een belangrijk aandachtspunt is veiligheid. Misselijkheid trad op bij 46% van de lixisenatide-gebruikers (versus een lager percentage bij placebo), en braken bij 13%. Alle GLP-1-middelen geven significant vaker maagdarmproblemen en gewichtsverlies. Bij mensen met Parkinson, die al een verhoogd risico op ondervoeding hebben, is dit extra relevant om in de gaten te houden. Er loopt nog een Japanse studie naar een orale vorm (semaglutide), maar resultaten zijn er nog niet.
Dit antwoord steunt op twee gerandomiseerde studies bij Parkinsonpatiënten (62 respectievelijk 156 deelnemers), een samenvatting van vier van dergelijke studies samen, een groot Scandinavisch volgonderzoek bij diabetespatiënten, en dier- en laboratoriumstudies. De gerandomiseerde studies zijn te klein voor harde conclusies over ziekteremming; de vier studies samen laten inconsistente effecten zien, afhankelijk van het meetmoment en de toestand van de patiënt. Het volgonderzoek kan oorzaak en gevolg niet aantonen.
Verhogen GLP-1-agonisten het risico op galstenen en pancreatitis?
GLP-1-agonisten verhogen de kans op galstenen meetbaar, maar het risico op pancreatitis lijkt in de grotere studies niet toe te nemen. Heb je al galstenen of eerder pancreatitis gehad, bespreek dit dan expliciet met je arts.
Kan ibogaine helpen tegen parkinson?
Er is geen bewijs dat ibogaine helpt bij de ziekte van Parkinson, en de bekende veiligheidsrisico's, met name voor het hart, maken het gebruik hiervan gevaarlijk, zeker in combinatie met Parkinson-medicatie.
Wat helpt tegen artrose (gewrichtsslijtage)?
Bewegen, eventueel afvallen bij overgewicht, en een ontstekingsremmende gel op de knie hebben de sterkste onderbouwing; bespreek pijnmedicatie in pilvorm altijd met je arts vanwege de bijwerkingen.
Kan ik beginnend gehoorverlies voorkomen of afremmen?
Gehoorverlies door lawaai en door bepaalde medicijnen is goed te voorkomen, maar voor leeftijdsgerelateerd gehoorverlies bestaan nog geen bewezen middelen. Het meeste winst haal je door je oren nu al te beschermen tegen harde geluiden.
Wat helpt echt tegen chronische lage rugpijn?
Kracht- en stabilisatieoefeningen hebben de beste onderbouwing bij chronische lage rugpijn; bij onvoldoende effect zijn ontstekingsremmers de eerste medicamenteuze stap, maar opioïden en operaties zijn bijna altijd te vermijden.