Vetzuren maken kankercellen kwetsbaar via arginine-tekort
Kankercellen in een slecht doorbloed tumor krijgen te weinig bouwstoffen. Dat gebrek maakt ze verrassend kwetsbaar voor een ander voedingsstof dat normaal onschadelijk is.
Tumoren hebben een eigen omgeving waarin veel voedingsstoffen schaars zijn. Onderzoekers richtten zich op alvleesklierkanker en onderzochten wat er gebeurt als die cellen te weinig arginine krijgen, een aminozuur dat normaal ruim beschikbaar is in gezond weefsel. De studie, gepubliceerd in eLife, laat zien dat argininegebrek in de tumor een kettingreactie op gang brengt die de productie van vetzuren verstoort.
Normaal maken cellen hun eigen vetzuren aan via een stof genaamd SREBP1, een transcriptiefactor die de aanmaak van verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetzuren reguleert. Bij argininegebrek wordt SREBP1 minder actief, deels via het aminozuursensor-eiwit GCN2. Hierdoor kunnen kankercellen hun celmembranen niet meer in balans houden: ze kunnen te weinig verzadigde vetzuren aanmaken om de overvloed aan meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA’s) te neutraliseren. Die onevenwichtigheid leidt tot een vorm van celdood genaamd ferroptose, waarbij oxidatieve schade aan vetten de cel vernietigt.
Een zwakte die je kunt uitbuiten
Alvleesklierkanker is berucht moeilijk te behandelen. De ontdekking dat deze tumoren kwetsbaar zijn voor PUFA’s als ze al argininearm zijn, biedt een potentieel aanknopingspunt. Experimenten met alvleesklierkanker in celkweek en in muizen lieten zien dat blootstelling aan meervoudig onverzadigde vetten inderdaad tot celdood leidde onder de omstandigheden van de tumor.
Dat is voorlopig een laboratoriumobservatie, geen klinische therapie. Of het mechanisme ook werkzaam is in mensen met alvleesklierkanker, is niet aangetoond. Bovendien is het moeilijk om PUFA-niveaus specifiek in tumoren te verhogen zonder ook gezonde weefsels te raken.
Stofwisseling als achilleshiel van kanker
De studie past in een bredere stroming van onderzoek dat kijkt naar metabole kwetsbaarheden van kankercellen. Tumoren die slecht doorbloed zijn, hebben andere stofwisselingspatronen dan gezonde cellen. Die afwijkingen zijn ook zwakke plekken. Voor longevity-onderzoek is dit relevant: vergelijkbare metabole ontregeling speelt ook een rol bij normale celveroudering en bij senescente cellen die ontstekingsstoffen uitscheiden.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- ferroptose tumormetabolisme alvleesklierkanker
- PUFA lipidhomeostase kankercellen
- argininegebrek SREBP1 lipogenese