Veroudering verschilt per cel, zelfs met dezelfde genen
Twee mensen met identieke genen en een vergelijkbare leefstijl kunnen op moleculair niveau heel anders verouderen. Een grootschalige studie laat nu zien hoe groot die individuele variatie werkelijk is.
De meeste studies naar veroudering meten één moment: een bloedafname, een meting, een snapshot. Maar veroudering is een dynamisch proces dat per persoon anders verloopt. Om dat te begrijpen, volgden onderzoekers 335 vrouwen gedurende maximaal acht jaar. Ze maten herhaaldelijk de activiteit van genen in bloed en de samenstelling van stofwisselingsproducten (metabolieten).
Wat de studie vond
Van de meer dan 5.000 genen waarvan de activiteit meetbaar veranderde in de tijd, liep de richting van verandering soms in tegengestelde richting bij verschillende deelnemers. Terwijl de gemiddelde trend in de groep omhoog ging, daalde diezelfde maat bij sommige individuen. Dat gold ook voor een op de vier genen die beïnvloed werden door het seizoen of het tijdstip van de dag.
De onderzoekers stelden vast dat genen gerelateerd aan hart- en vaatziekten en neurodegeneratieve aandoeningen sterk vertegenwoordigd waren in de groep genen die over tijd veranderden. Dat geeft de studie longevity-relevantie, al betreft het een vrouwelijke cohortgroep en is generalisatie voorzichtig.
Wat betekent dit voor gepersonaliseerde geneeskunde?
De onderzoekers concluderen dat moleculaire veroudering een sterk persoonlijk proces is. Twee mensen met dezelfde genetica kunnen een tegengesteld moleculair traject afleggen. Dat heeft gevolgen voor hoe we verouderingsonderzoek opzetten: een eenmalige meting mist de dynamiek. En voor interventies geldt: een therapie die één onderliggend mechanisme aanpakt, werkt in principe bij iedereen, maar het meetbare effect zal per persoon sterk variëren.
Dat is geen reden tot pessimisme. Het is een argument voor herhaalde metingen en voor persoonlijk gericht onderzoek. De studie maakt ook duidelijk dat contextuele factoren, van seizoensritme tot immuuncelsamenstelling, mede bepalen hoe snel iemand op moleculair niveau veroudert.
Zoektermen om verder te zoeken: longitudinale multiomics veroudering, transcriptomische variatie individuen, metabolomisch verouderingsprofiel bloedonderzoek