Sekseverschillen in gezondheid krijgen eigen onderzoeksagenda
Mannen en vrouwen verouderen anders. Toch wordt dat onderscheid in de wetenschap nog zelden systematisch onderzocht. Een workshop van het Amerikaanse Nationale Instituut voor Veroudering brengt daar nu verandering in.
In december 2025 bracht het National Institute on Aging (NIA) onderzoekers, klinische specialisten en beleidsmakers samen om de mechanistische basis van sekseverschillen in gezondheid te verkennen. Het doel: niet alleen beschrijven dát mannen en vrouwen anders verouderen, maar begrijpen hoe en waarom. Het verslag verscheen in Nature Aging.
Sekseverschillen in veroudering spelen op meerdere niveaus tegelijk. Ze zitten in hormonen, in hoe het immuunsysteem reageert, in de structuur van weefsel, en in hoe genen worden aan- of uitgeschakeld. Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen, maar brengen meer jaren door met chronische ziekte. Mannen hebben een hoger risico op vroegtijdig overlijden aan hart- en vaatziekten. Deze patronen zijn klinisch bekend, maar de onderliggende mechanismen zijn slecht begrepen.
Technologie opent nieuwe deuren
De workshop besprak nieuwe technologieën die het onderzoek naar sekseverschillen kunnen versnellen. Zo maakt single-cell analyse het mogelijk om te zien hoe individuele cellen in organen verschillend reageren afhankelijk van het biologisch geslacht. Ook werden methoden besproken om sekseverschillen in verouderingsklokken, moleculaire maten voor biologische leeftijd, te bestuderen.
Deelnemers kwamen ook van de Veterans Health Administration, wat wijst op een klinisch-militaire invalshoek: in veteranenpopulaties zijn sekseverschillen in gezondheidsuitkomsten bijzonder zichtbaar geworden naarmate meer vrouwen dienen.
Waarom dit voor longevity telt
Een longevity-aanpak die geen onderscheid maakt tussen mannen en vrouwen mist mogelijk de helft van het plaatje. Als preventie- en behandelstrategieën gebouwd worden op data die overwegend van mannen komen, werken ze minder goed voor vrouwen. De workshop benadrukt dat dit een blinde vlek is die actief gedicht moet worden. De aanbevelingen zijn voorlopig van aard; de vertaling naar concrete interventies vergt verder onderzoek.
Zoektermen om verder te zoeken: sekse-biologische verouderingsverschillen, single-cell analyse geslachtsverschillen, hormonale modulatie veroudering