Oogziekte en kanker delen verouderingsmechanismen
Mensen met een bepaalde oogaandoening blijken ook vaker kanker te krijgen. Op het eerste gezicht lijkt dat toeval. Maar onderzoekers vinden steeds meer aanwijzingen dat dezelfde verouderingsprocessen beide ziekten aansturen.
Neovasculaire maculadegeneratie (nAMD) is de meest ernstige vorm van leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Het is een van de grootste oorzaken van onomkeerbaar gezichtsverlies bij ouderen. De ziekte wordt aangedreven door ongecontroleerde aanmaak van nieuwe bloedvaten in het oog, gestuurd door een groeifactor genaamd VEGF.
Nieuw onderzoek, beschreven via Fight Aging op basis van een studie gepubliceerd in het tijdschrift Aging, laat zien dat nAMD-patiënten vaker bepaalde vormen van kanker ontwikkelen. Dat verband is niet toevallig: VEGF, de stof die nAMD veroorzaakt, speelt ook een bekende rol bij tumorgroei via bloedvatvorming (angiogenese).
Gedeelde biologie onder de oppervlakte
Er zijn meer gedeelde mechanismen. Chronische laaggradige ontsteking (ook wel inflammaging genoemd, het aanhoudende lichte ontstekingsniveau dat met veroudering samenhangt) speelt bij beide ziekten een rol. Hetzelfde geldt voor veranderingen in de buitenste celomgeving en voor senescente cellen die via hun secretoom (het pakket stoffen dat ze uitscheiden) zowel weefsel kunnen beschadigen als tumorgroei kunnen stimuleren.
Aanvullend genetisch onderzoek laat zien dat zowel AMD als bepaalde kankertypen gedeelde genetische kwetsbaarheid vertonen op het gebied van immuunactivatie, vetmetabolisme en afbraak van de buitenste celomgeving. Dat vergroot de gedachte dat er een gedeelde biologische basis is.
Wat dit betekent voor veroudering
De verklaring die onderzoekers opperen is dat het verouderend lichaam een patroon van schade opbouwt, en dat dit patroon bepaalt welke ziekten samen optreden. nAMD en kanker zijn in dit beeld uitkomsten van dezelfde onderliggende processen, niet los van elkaar staande aandoeningen. De onderzoekers zijn voorzichtig: het gaat om geobserveerde verbanden en biologische hypothesen, geen bewezen oorzakelijk verband. Klinische consequenties zijn er nog niet.