Nieuwe klok meet veroudering via genactiviteit
Biologische leeftijd meten is niet eenvoudig. De bekendste methoden kijken naar chemische markeringen op het DNA. Maar onderzoekers hebben nu een klok gebouwd die rechtstreeks leest hoe actief genen zijn, en die daarmee beter zou voorspellen wat interventies doen.
Een team van onderzoekers publiceerde Pasta, een transcriptomische klok. Waar epigenetische klokken kijken naar methylering, chemische markeringen op het DNA, leest deze klok het transcriptoom: de verzameling actieve RNA-moleculen die aangeven welke genen op een bepaald moment werkzaam zijn in een cel. Dat zijn twee verschillende lagen van biologische informatie.
Waarom het transcriptoom interessant is
Genactiviteit reageert sneller op veranderingen dan methyleringspatronen. Dat maakt een transcriptomische klok mogelijk gevoeliger voor kortdurende ingrepen, zoals medicijnen of dieetaanpassingen. Pasta is specifiek ontworpen om te meten of een bepaalde verbinding of genexpressie de biologische leeftijd van een cel verandert.
Volgens de onderzoekers scoort Pasta goed op het voorspellen van leeftijdsgerelateerde effecten van diverse verbindingen en genetische aanpassingen. De klok biedt daarmee een potentieel praktisch hulpmiddel voor het testen van longevity-interventies, zonder dat je jaren op uitkomsten hoeft te wachten.
Wat nog onzeker is
Transcriptomische klokken zijn een relatief nieuw veld. De vraag is of genactiviteitspatronen ook betekenisvolle voorspellers zijn van gezondheidsuitkomsten bij mensen, of dat ze in de eerste plaats een laboratoriumsignaal meten. Epigenetische klokken zijn uitgebreider gevalideerd op grote menselijke cohorten. Pasta is veelbelovend als onderzoeksinstrument, maar de klinische toepasbaarheid moet nog worden vastgesteld.
Voor het longevity-veld is de komst van nieuwe typen biologische leeftijdsklokken sowieso relevant. Elke klok meet iets anders, en de combinatie van meerdere meetmethoden geeft mogelijk een completer beeld van hoe snel iemand biologisch veroudert.
Zoektermen: transcriptomische verouderingsklok, genexpressie biologische leeftijd, RNA-biomarkers interventie-analyse