Misplaatst DNA in cellen drijft verouderingsontsteking

DNA en RNA horen in de celkern en de mitochondriën te zitten. Maar met het ouder worden ontsnapt een deel van dat genetisch materiaal naar het celvloeistof (cytoplasma). De onderzoekers beschrijven hoe dat ontsnapte materiaal een immuunreactie uitlokt. Cellen hebben namelijk detectiemechanismen die vreemd DNA en RNA herkennen, bedoeld om virussen en bacteriën op te sporen. Ze kunnen geen onderscheid maken tussen echt virusmateriaal en het eigen ontsnapte genetische materiaal. Het gevolg is een constante, laaggradige ontsteking.

Die chronische ontsteking staat in de literatuur bekend als inflammaging, een samenvoeging van ‘inflammation’ en ‘aging’. Het is inmiddels een breed erkend kenmerk van biologische veroudering. Wat dit onderzoek toevoegt, is een concreet mechanisme dat aan die ontsteking bijdraagt: het loslaten van nucleïnezuren (DNA en RNA) uit hun normale locatie in de cel.

Mitochondrieel DNA als bijzonder geval

Mitochondriën zijn de energieproducenten van de cel. Ze bevatten hun eigen kleine genoom, een overblijfsel van hun evolutionaire oorsprong als zelfstandige bacteriën. Wanneer dat mitochondrieel DNA lekt naar het cytoplasma, is het signaal voor de cel extra sterk. Het lijkt nog meer op bacterieel DNA dan het DNA uit de celkern, waardoor de immuunreactie heftiger kan zijn.

Mogelijke aanknopingspunten voor therapie

Als het weglekken van nucleïnezuren inderdaad een bestuurbare oorzaak van inflammaging is, opent dat een nieuw pad voor therapie. De integriteit van de celkern en de mitochondriën handhaven, of de detectiemechanismen die vals alarm slaan remmen, zouden dan zinvolle doelen worden. Bestaande middelen die een van die detectieroutes (de zogenoemde cGAS-STING-route) remmen, worden al getest in andere contexten. Of ze ook nuttig zijn bij veroudering, is een vraag die dit onderzoek scherper stelt.

Lees het originele artikel