Verouderde niercellen kalm via blokkade van één receptor
Naarmate nieren ouder worden, stapelen verouderde immuuncellen zich op en beschadigen het weefsel. Een kleine stof die één eiwit op het celoppervlak blokkeert, lijkt dat te keren, tenminste bij muizen.
Macrofagen zijn immuuncellen die weefsels bewaken en herstellen. In verouderende nieren raken ze steeds vaker in een toestand van celveroudering (senescentie): ze stoppen met delen, maar blijven ontstekingssignalen uitsturen. Die aanhoudende signalen tasten het nierweefsel aan en versnellen de achteruitgang van de nierfunctie.
De rol van de P2RX7-receptor
Onderzoekers ontdekten dat macrofagen tijdens het verouderingsproces in de nier steeds meer van de P2RX7-receptor op hun oppervlak aanmaken. Ze gebruikten analyses van genactiviteit op celniveau om die oploop in beeld te brengen. Daarna testten ze een kleine stofmolecule die deze receptor blokkeert.
Het resultaat: de onderzoekers zagen minder senescentie in de macrofagen, verbeterde nierfunctie en minder weefselschade. Dat gold zowel bij muizen met nierletsel door bloedvergiftiging als bij gewoon ouder wordende muizen. De geblokkeerde cellen herstelden ook beter en verplaatsten zich effectiever naar schade.
Wat betekent dit voor nierveroudering?
Dit is dieronderzoek. Of het mechanisme bij mensen op dezelfde manier werkt, is niet vastgesteld. De bevindingen zijn gepubliceerd in het tijdschrift International Journal of Biological Sciences. Ze zijn voorlopig, maar het aangrijpingspunt is concreet: één receptor op één celtype in één orgaan. Dat maakt het in principe goed te testen in vervolgstudies.
Voor de bredere longevity-context is de studie ook interessant omdat ze laat zien dat senescentie van immuuncellen, niet alleen van structuurcellen in organen, een directe bijdrage levert aan orgaanveroudering. Het opruimen of kalmeren van die immuuncellen lijkt een aparte route naast het aanpakken van verouderde weefselcellen.
Zoektermen om verder te zoeken: macrofaagsenescentie nierveroudering, purinerg receptor P2RX7 immuuncel, immuunsenescentie orgaanfunctie