Lichaamsklok stuurt vetstofwisseling in vetcellen
Ons lichaam heeft een interne klok die vrijwel elke cel aanstuurt. Nieuw onderzoek in Science laat zien dat die klok in vetcellen direct is gekoppeld aan een eiwit dat vetten afbreekt en opbouwt. Verstoringen in dit ritme, zoals bij nachtwerk of onregelmatig eten, kunnen de vetstofwisseling ontregelen.
Onderzoekers identificeerden een mitochondriaal transporteiwit, SLC25A34, als schakel tussen het circadiane ritme (de interne 24-uursklok), voeding en temperatuur in vetcellen. Dit eiwit regelt hoeveel vetzuren worden verplaatst binnen de mitochondriën, de energiefabriekjes van de cel. De studie, gepubliceerd in Science, toont aan dat de expressie van dit eiwit sterk varieert over de dag, gestuurd door de lichaamsklok.
Klok, eten en temperatuur werken samen
De bijzondere bevinding is dat niet alleen het tijdstip van de dag een rol speelt, maar ook wat en wanneer je eet, en de temperatuur van de omgeving. Die drie factoren samen bepalen hoe actief SLC25A34 is in vetcellen, en daarmee hoe efficiënt die cellen vetten omzetten. Als het ritme van eten niet overeenkomt met het interne klokritme van de cel, raakt de vetstofwisseling uit balans.
Dit sluit aan bij onderzoek naar tijdgebonden eten (waarbij maaltijden worden beperkt tot een bepaald venster van de dag), dat laat zien dat het tijdstip van eten onafhankelijk van de hoeveelheid calorieën invloed heeft op metabole gezondheid. Dit nieuwe onderzoek geeft een moleculaire verklaring voor een deel van dat effect, al gaat het hier om een specifieke studie die nog niet uitputtend is bevestigd in vervolgonderzoek.
Relevantie voor veroudering en metabolisme
Naarmate we ouder worden, verzwakt het circadiane ritme. Slaappatronen verschuiven, klokgenen worden minder krachtig uitgedrukt, en de coördinatie tussen organen neemt af. Als een verstoord circadiaan ritme de vetstofwisseling ontregelt via eiwitten zoals SLC25A34, kan dat bijdragen aan de metabole problemen die veel mensen op latere leeftijd ervaren, zoals een verhoogd risico op overgewicht en suikerstofwisselingsstoornissen. Dit verband is nog niet rechtstreeks aangetoond en vraagt om verder onderzoek.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- circadiaan ritme vetstofwisseling mitochondriën
- mitochondriaal transporteiwit lipidecyclus
- tijdgebonden voeding metabole gezondheid