longevitywatch
Onderzoek · Hersenen & geheugen

Hersenen krimpen al tien jaar vroeger bij Alzheimer

Redactie LongevityWatch · 17 november 2026 · 1 min · English

De hippocampus geldt als het vroegste alarmsignaal bij alzheimer. Maar nieuwe bevindingen suggereren dat twee andere hersengebieden al eerder beginnen te krimpen, mogelijk een decennium vóór de eerste geheugenklachten.

Onderzoekers van Johns Hopkins University analyseerden honderden hersenscans van mensen in verschillende stadia van alzheimer, inclusief mensen zonder symptomen. Ze gebruikten MRI-scans en hersenscans waarbij ze de stofwisseling in het brein in beeld brachten, uit twee grote lopende onderzoeksprogramma's. De onderzoekers zagen in beide programma's hetzelfde patroon: de hersenschors rond de geheugenopslag (de entorhinale cortex) en het gebied dat emotionele herinneringen verwerkt (de amygdala) verloren eerder weefsel dan de hippocampus.

Verband met tau-ophoping

Bij alzheimer hoopt het eiwit tau zich abnormaal op in zenuwcellen, waar het de normale werking verstoort. Uit hersenscans en weefselstudie bleek dat de gebieden waar de hersenen krimpen, dezelfde zijn als waar tau-gerelateerde veranderingen optreden. Dat verband versterkt het idee dat deze twee gebieden als vroeg waarschuwingssignaal kunnen dienen.

De bevinding is veelbelovend voor vroege opsporing. Als artsen naast de hippocampus ook de entorhinale cortex en amygdala beoordelen, kunnen ze mogelijk eerder signaleren wie risico loopt op cognitieve achteruitgang. De onderzoekers denken aan routinescans al in de dertiger of veertiger jaren bij mensen met een familiegeschiedenis van alzheimer.

Wat er nog nodig is

De studie wijst op mogelijke vroege waarschuwingssignalen, maar levert nog geen test op voor in de spreekkamer. Grotere onderzoeken moeten bevestigen of weefselverlies in deze gebieden betrouwbaar voorspelt wie alzheimer ontwikkelt. Ook is nog niet alles bekend over hoe de tau-veranderingen precies ontstaan. De resultaten werden gepresenteerd op Neuroscience 2026 en gepubliceerd in NeuroImage Reports.

Lees het originele artikel

Wil je zelf meer onderzoek doen?

Zoek bijvoorbeeld op:

  • tau-eiwit hersenatrofie alzheimer | entorhinale cortex vroege neurodegenereatie | PET-beeldvorming biomarkers dementie
Wat zegt het bewijs hierover?
Krimpen je hersenen echt naarmate je ouder wordt?
Gerelateerd onderzoek
21 nov
Lezen hangt samen met 33% lager risico op alzheimer
21 nov
Één eiwit ophogen vertraagt hersenveroudering bij muizen
20 nov
Hersenproteïne beschermt hersencellen bij muizen tegen alzheimer
Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Elke donderdag het belangrijkste longevity-onderzoek in je inbox, toegespitst op wat jij volgt.