Hartspierziekte begint al in de rustende hartcel
Bij een erfelijke vorm van hartspierverdiking gaat er al iets mis als het hart gewoon in rust is. Dat heeft gevolgen voor hoe we naar behandeling kijken.
Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) is een aandoening waarbij de hartspier te dik wordt, wat klachten geeft zoals kortademigheid, vermoeidheid en in ernstige gevallen plotse hartstilstand. Het wordt veroorzaakt door mutaties in genen die de hartspiereiwitten aansturen. Tot nu toe lag de focus van onderzoek vooral op wat er misgaat tijdens de samentrekking van het hart.
De onderzoekers, die publiceerden in eLife, onderzochten wat er al in de rusttoestand misgaat bij een bekende mutatie: R403Q in het MYH7-gen. Ze gebruikten daarvoor een geavanceerde meetmethode, gepolariseerde tweede-harmonische generatiemicroscopie, die de organisatie van spiereiwitten in kaart brengt zonder het weefsel te beschadigen. Ze stelden vast dat een groter deel van de hartspiermoleculen (myosine) zich in een actief-beschikbare toestand bevindt, ook als het hart niet samentrekt.
Meer energie-gebruik in rust
Dit heeft een concreet gevolg: de hartspier verbruikt in rust meer energie dan normaal. De onderzoekers maten ook verhoogde ATPase-activiteit, een maatstaf voor energieverbruik in de spiercel, in het aangetaste weefsel. Dat verhoogde energieverbruik lijkt zowel door de verschuiving naar meer actieve myosinemoleculen als door verhoogde activiteit per myosinemolecuul zelf veroorzaakt te worden.
De koppeling aan veroudering is indirect maar relevant. Hartziekte is de meest voorkomende doodsoorzaak op hogere leeftijd. Inzicht in hoe de hartspier in rust al wordt overbelast bij genetische varianten, geeft aanknopingspunten voor vroegere interventie. HCM manifesteert zich ook regelmatig pas na middelbare leeftijd.
Bestaande middelen helpen, maar niet volledig
De onderzoekers testten ook twee bestaande middelen: een myosine-activator en een remmer (mavacamten). Beide egaliseerden het verschil in myosine-organisatie tussen aangetast en gezond weefsel. Toch bleef het energieverbruik in rust verhoogd, ook bij hoge concentraties van de activator. Dit suggereert dat de huidige behandelingen het mechanisme niet volledig corrigeren. De bevindingen zijn voor nu beperkt tot proefdierweefsel (minivarkens). Vertaling naar mensen vereist aanvullend onderzoek.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- hypertrofische cardiomyopathie myosine conformatie
- sarcomeer mutatie energiemetabolisme
- SHG microscopie hartspierweefsel