Getrainde spieren verouderen anders op celniveau
Ouder worden betekent spieren verliezen. Maar hoeveel daarvan onvermijdelijk is en hoeveel door inactiviteit komt, was lang onduidelijk. Een nieuwe studie laat zien dat structureel trainen een groot deel van de moleculaire kenmerken van spierveroudering tenietdoet.
Onderzoekers van Amsterdam UMC en de Universiteit Maastricht vergeleken spierweefsel van vier groepen: jonge volwassenen, normaal actieve oudere volwassenen, getrainde oudere volwassenen en körperlijk beperkte oudere volwassenen. De sleutel lag in de groepsopzet: de jonge en normaal actieve oudere deelnemers zetten gemiddeld een vergelijkbaar aantal stappen per dag. Daardoor konden de onderzoekers onderscheiden wat veroudering doet en wat inactiviteit doet.
De studie, gepubliceerd in Nature Aging, mat genexpressie, metabolieten en vetsamenstelling in spierbiopten. Bij oudere ongetrainde deelnemers waren genen die betrokken zijn bij de werking van mitochondria (de energiefabriekjes in cellen) duidelijk minder actief. Ook NAD+, een stof die essentieel is voor energiestofwisseling en celreparatie, was verlaagd. Bij getrainde ouderen was meer dan de helft van die leeftijdsgerelateerde veranderingen in genactiviteit afwezig.
Trainen versus actief zijn: een cruciaal verschil
Het onderzoek maakt onderscheid tussen algemene dagelijkse beweging en gestructureerde training. ‘Getraind’ betekende hier minimaal drie geplande uur-trainingen per week gedurende meer dan een jaar. Mensen die normaal actief waren, maar niet zo trainden, vertoonden toch duidelijke tekenen van moleculaire spierveroudering, ondanks een vergelijkbaar aantal stappen als jonge deelnemers.
Dat is een opvallende bevinding. Het lijkt erop dat de intensiteit en regelmaat van training er toe doen, niet alleen de totale hoeveelheid beweging. Tegelijk is de studie klein: 47 deelnemers in totaal. De bevindingen zijn veelbelovend, maar moeten worden bevestigd in grotere groepen.
Wat dit betekent voor lang gezond blijven
Spierafbraak op latere leeftijd, ook wel sarcopenie genoemd, vergroot het risico op vallen, invaliditeit en vroegtijdig overlijden. Als gestructureerde training de moleculaire veroudering van spieren aanzienlijk kan vertragen, is dat een krachtig argument voor preventief bewegen dat verder gaat dan de algemene beweegrichtlijnen. De studie biedt een moleculaire onderbouwing voor iets wat klinisch al werd vermoed: wie écht traint, houdt jongere spieren.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- sarcopenie moleculaire veroudering
- mitochondriale functie skeletspier
- NAD+ metabolisme ouder worden