Eén eiwit uitzetten verbetert het geheugen van muizen met alzheimerachtige hersenschade
Bij de ziekte van Alzheimer hoopt een eiwit genaamd tau zich op in hersencellen, wat leidt tot cognitieve achteruitgang. Onderzoekers hebben nu een moleculaire schakel gevonden die dat proces aanstuurt. Het uitschakelen van die schakel verbeterde het geheugen van muizen.
Tau is een eiwit dat normaal gesproken de structuur van hersencellen ondersteunt. Bij Alzheimer raakt het overmatig gefosforyleerd (voorzien van te veel chemische labels), wat de structuur verstoort en tot celschade leidt. Maar hoe dat fosforeringsproces precies in gang wordt gezet, was niet goed bekend.
HDAC7 als verbindende schakel
Volgens de onderzoekers werkt een eiwit genaamd HDAC7 als brug tussen twee spelers: een stof die tau activeert, en het overactieve tau-eiwit zelf. HDAC7 brengt die twee samen in zenuwcellen, wat de ophoping van tau lijkt te bevorderen.
Wanneer HDAC7 werd uitgeschakeld bij muizen met tau-problemen, verbeterde hun cognitie. De muizen presteerden beter op geheugentaken. Dit suggereert dat HDAC7 een mogelijk doelwit zou kunnen zijn voor toekomstige behandelingen, al zijn dit vroege, voorlopige resultaten bij muizen.
Verband met eiwitbalans in cellen
De bevinding sluit aan bij een breder patroon in verouderingsonderzoek. In verouderende cellen raakt de balans tussen aanmaken en afbreken van eiwitten (proteostase) verstoord. Verkeerd gevouwen of overmatig gemodificeerde eiwitten zoals tau hopen zich dan op. Wie of wat die verstoring aanstuurt, is een centrale vraag in het Alzheimer-onderzoek.
De studie is nog beperkt tot dieronderzoek. Of het remmen van HDAC7 ook bij mensen veilig en effectief zou zijn, is onbekend. Vervolgonderzoek moet dat uitwijzen.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- tau-hyperfosforylering neuronen
- GSK3β tau-kinase Alzheimer
- HDAC-remming cognitie muizen
Benieuwd welke rol ontstekingen in de hersenen spelen bij alzheimer? Alzheimer Nederland legt uit hoe dit bijdraagt aan de ziekte: Ontstekingen in de hersenen.