Een darmmicrobe verhoogt het risico op sepsis
Sepsis is een levensbedreigende toestand waarbij een infectie leidt tot ongecontroleerde ontsteking en orgaanfalen. Nieuw onderzoek laat zien dat één bepaalde darmbacterie die kans aanzienlijk vergroot.
Sepsis ontstaat wanneer het afweersysteem op een infectie reageert met zoveel ontstekingssignalen dat het lichaam zichzelf beschadigt. De grens tussen een normale afweerreactie en een levensgevaarlijke cascade is smal. Wat bepaalt of iemand die grens overschrijdt, is nog lang niet volledig begrepen.
De onderzoekers tonen aan dat de samenstelling van de darmflora (het microbioom) meebepaalt hoe groot dat risico is. Eén specifieke bacteriesoort blijkt de kans op ernstige sepsis te vergroten. Hoe die bacterie dat doet, heeft te maken met de manier waarop ze het afweersysteem in een verhoogde staat van paraatheid houdt. Dat maakt het systeem gevoeliger voor een ontsteking die uit de hand loopt.
Darmflora en veroudering
Dit verband is extra relevant voor oudere mensen. Met de leeftijd verschuift de samenstelling van de darmflora. Bepaalde beschermende bacteriën nemen af, terwijl soorten die ontstekingen aanwakkeren vaker worden aangetroffen. Dit proces heet dysbiose: een verstoord evenwicht in de darmflora. Bij ouderen gaat dysbiose vaak gepaard met chronische laaggradige ontsteking, een toestand die onderzoekers ook wel inflammaging noemen. Dat is de aanhoudende, lichte mate van ontsteking die kenmerkend is voor veroudering en die het risico op allerlei ziekten verhoogt.
Sepsis treft ouderen onevenredig hard. Zij overlijden er vaker aan, en als ze overleven, herstellen ze minder goed. De combinatie van een al aangetast immuunsysteem en een ongunstige darmflora maakt hen kwetsbaarder voor precies die kantelpunten die de onderzoekers beschrijven.
Preventie via het microbioom
De bevinding suggereert dat het aanpassen van de darmflora een mogelijke strategie is om sepsis te voorkomen, of in elk geval de ernst ervan te beperken. Dat kan via probiotica, voeding of gerichte behandeling met antibiotica. Nog is er geen klinische toepassing. Maar de richting is duidelijk: wie het microbioom in balans houdt, vermindert mogelijk een van de risicofactoren voor een van de gevaarlijkste complicaties bij infecties.
Voor de longevity-wetenschap is dit een bevestiging van een bredere hypothese: dat de darmflora niet alleen de spijsvertering regelt, maar ook meebepaalt hoe het immuunsysteem veroudert en op stress reageert.