De darmbacteriën van een vlieg bepalen mede hoe lang hij leeft
Een gen dat al decennia geassocieerd wordt met een langere levensduur bij fruitvliegjes, werkt deels via de darmbacteriën van het dier. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar het INDY-gen.
INDY staat voor ‘I’m Not Dead Yet’. De naam zegt al iets over de ontdekking die eraan ten grondslag ligt. Mutaties in dit gen verlengen de levensduur van de fruitvlieg Drosophila melanogaster aanzienlijk. En soortgelijke genen zijn gevonden in andere organismen, waaronder mensen. INDY codeert voor een transporteiwit dat betrokken is bij de opname van bepaalde metabolieten in cellen, waaronder citrate — een tussenproduct in de energiestofwisseling. Het remmen van INDY bootst in sommige opzichten de effecten na van calorische restrictie, de meest robuuste levensduur verlengende interventie die bekend is.
Maar hoe werkt INDY precies? En waarom heeft het invloed op levensduur? Onderzoekers hebben nu een nieuw aanknopingspunt gevonden: het darm microbioom. Vliegjes met een verminderde INDY-functie hebben een andere samenstelling van darmbacteriën dan vliegjes met een normale INDY-functie. En de samenstelling van die microbioom lijkt bij te dragen aan de verlenging van levensduur.
Darmen en veroudering: een bekende maar complexe relatie
Bij fruitvliegen is de darmfunctie een bijzonder bepalende factor voor veroudering. Het darmstelsel van de vlieg veroudert relatief snel, en de staat van de darm correleert sterk met hoe lang het dier leeft. Dat maakt de vlieg een goed model om dit soort verbanden te onderzoeken.
De nieuwe resultaten zijn een eerste stap, schrijven de auteurs. Het microbioom van fruitvliegen is eenvoudiger dan dat van zoogdieren. Welke specifieke bacteriën of metabolieten verantwoordelijk zijn voor het effect is nog niet vastgesteld. Bovendien is de richting van causaliteit niet helemaal helder: verandert het microbioom door INDY-remming en verlengt dat de levensduur? Of zijn er parallelle effecten? En in hoeverre zijn deze verbanden relevant voor zoogdieren en mensen?
Die laatste vraag is niet makkelijk te beantwoorden, maar de relevantie is niet alleen theoretisch. Er bestaat een menselijk homoloog van INDY, en er zijn al pogingen gedaan om dat gen als aanknopingspunt te gebruiken voor behandelingen van metabole aandoeningen. Als de rol van het microbioom hierin ook bij mensen opgaat zou dat de mogelijkheden van longevity-interventies kunnen uitbreiden.