Darmflora veroudert en versnelt ouderdomsziekten
De samenstelling van de darmbacteriën verandert ingrijpend naarmate je ouder wordt. Dat heeft gevolgen voor heel het lichaam, van je immuunsysteem tot je hersenen.
Je darmen herbergen biljoenen bacteriën. Die gemeenschap, de darmflora of microbioom, is niet statisch. Met veroudering verdwijnen gunstige bacteriën en nemen schadelijke soorten toe. Het reviewartikel brengt samen wat er wetenschappelijk bekend is over dit verouderingsproces en welke interventies de samenstelling kunnen verbeteren.
Wat er verandert met de jaren
Met het ouder worden neemt de diversiteit van de darmflora af. Bacteriën die korte-keten vetzuren produceren, stoffen die ontstekingen in de darm remmen en de darmwand beschermen, worden schaarser. Tegelijkertijd groeien bacteriepopulaties die ontstekingen bevorderen. De darmwand wordt doorlaatbaarder, waardoor bacteriële bestanddelen in de bloedbaan terechtkomen. Dat versterkt de systemische laaggradige ontsteking die met veroudering gepaard gaat, ook wel inflammaging genoemd.
Studies in kortlevende dieren suggeren dat de samenstelling van de darmflora minstens zo bepalend is voor de verouderingssnelheid als leefstijlkeuzes zoals lichaamsbeweging. Bij mensen zijn de causale verbanden nog niet volledig aangetoond, maar de richtingen zijn consistent.
Wat er aan te doen is
De meest bekende aanpak is dieet. Een voedingspatroon rijk aan vezels, gefermenteerde producten en plantaardige diversiteit ondersteunt de darmflora. Probiotica bieden enig voordeel, maar de effecten zijn bescheiden en verdwijnen als je stopt. Ze veranderen de samenstelling van de darmflora niet duurzaam zonder voortdurend gebruik.
Interessanter zijn eenmalige interventies. Fecale transplantatie van een jonge donor naar een oude ontvanger, waarbij de darmbacteriën als het ware worden gereset, verbeterde in dieronderzoek de gezondheid en verlengde het leven. Bij mensen lopen klinische studies. Het probleem is dat de uitkomst moeilijk voorspelbaar is. Onderzoekers werken aan kunstmatig samengestelde microbioommengsels die betrouwbaarder resultaten kunnen opleveren dan een donortransplantaat. Ook immunisatie met flagelline (een bestanddeel van bacteriële zweepstaartjes) stimuleert bij muizen een duurzame immuunreactie tegen ongewenste bacteriesoorten.
Alle genoemde interventies zijn veelbelovend maar nog niet rijp voor brede klinische toepassing. Dit is een reviewstudie die bestaand bewijs samenvat; causaliteit bij mensen vereist verder onderzoek.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- korte-keten vetzuren darmflora veroudering | fecale transplantatie verjonging | inflammaging darmdoorlaatbaarheid