Darmflora past zich aan de omgeving op soortsniveau
De bacteriën in je darmen lijken op soortsniveau op die van andere mensen. Maar binnen één soort kunnen er grote verschillen bestaan die voor het lichaam wél degelijk uitmaken. Nieuw onderzoek liet zien dat de omgevingstemperatuur bepaalt welke variant van een bacteriesoort in de darm overleeft. Dat heeft gevolgen voor hoe we de darm-verouderingslink begrijpen.
De meeste microbioom-studies kijken naar welke soorten bacteriën aanwezig zijn. Maar binnen een soort kunnen er subspecies bestaan die genetisch en functioneel sterk van elkaar verschillen. Onderzoekers volgden de darmflora van fruitvliegjes over meer dan tien jaar bij twee verschillende temperaturen. Ze keken niet alleen welke soorten aanwezig waren, maar ook welke varianten (clades) van de bacterie Lactiplantibacillus plantarum overleefden.
Temperatuur bepaalt welke variant wint
De studie, gepubliceerd in eLife, laat zien dat de drie gevonden varianten van L. plantarum heel anders reageerden op temperatuurverschillen. Bij hogere temperatuur won een andere variant dan bij lagere. In celkweek en in levende dieren bevestigden de onderzoekers dat de varianten ook functioneel van elkaar verschillen: ze groeien anders en hebben een ander effect op de gastheer. Selectie door de omgeving speelt zich dus af op subspecies-niveau, niet alleen op soortsniveau.
Dit is een methodologisch inzicht met brede gevolgen. Wie alleen op soortniveau kijkt naar het microbioom, kan functioneel belangrijke verschuivingen missen die pas zichtbaar worden als je op lager niveau kijkt.
Relevantie voor darm en veroudering
Met het ouder worden verandert de samenstelling van het darmmicrobioom. Studies koppelen die verandering aan systemische ontsteking, verminderde opname van voedingsstoffen en metabole achteruitgang. Als de functionele diversiteit binnen bacteriesoorten in die verandering een rol speelt, maar structureel wordt gemist in onderzoek, betekent dat we de darm-verouderingslink mogelijk onderschatten. Toekomstig onderzoek zal moeten uitwijzen of dit ook bij mensen en bij veroudering relevant is.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: intraspecifieke diversiteit darmmicrobioom, Lactiplantibacillus plantarum functionele differentiatie, microbioom subspecies selectie