Darmbacteriën verlengen leven via polyamines

Darmbacteriën maken tientallen stoffen aan die het lichaam opneemt. Polyamines, zoals putrescine en spermidine, zijn daar een belangrijk voorbeeld van. Deze moleculen spelen een rol bij celgroei, eiwitstabiliteit en bescherming tegen schade. Eerdere studies lieten al zien dat meer polyamines in de darm van muizen het leven verlengde. Maar was dat door de bacteriën zelf, of door andere factoren?

Onderzoekers gebruikten zogeheten gnotobiotische vliegen: dieren die opgroeiden in een volledig steriele omgeving, waarna ze werden gekoloniseerd met één specifieke bacteriestam. Zo konden de onderzoekers exact isoleren wat de bacteriën bijdragen. Ze vergeleken vliegen met normale polyamine-producerende E. coli met vliegen die een gemuteerde variant kregen die geen polyamines aanmaakt.

Bacteriën zonder polyamines, vliegen die eerder sterven

Het resultaat was duidelijk. Vliegen met polyamine-producerende bacteriën leefden significant langer dan vliegen met de gemuteerde variant. Bovendien waren twee genen, TotM en Halo, minder actief in de langlevende groep. Die genen zijn betrokken bij stressreacties in het lichaam. Minder activiteit van deze genen wijst op een stabieler, minder belast celklimaat.

De studie verscheen in het tijdschrift mBio en is opvallend omdat ze voor het eerst rechtstreeks bewijst dat de polyamines van darmbacteriën zelf de levensduur beïnvloeden. Niet de bacteriën als geheel, niet de voeding, maar de specifieke moleculen die ze aanmaken.

Wat betekent dit voor mensen?

Fruitvliegen zijn geen mensen. Maar de betrokken mechanismen, zoals polyamine-aanmaak via darmbacteriën en de regulatie van stressgenen, zijn ook bij zoogdieren beschreven. Spermidine zit bovendien al in voedingsmiddelen zoals tarwekiemen en gerijpte kaas, en wordt onderzocht als supplement. Of het aanvullen van polyamines via voeding of darmbacteriën ook bij mensen de veroudering vertraagt, is nog niet aangetoond. Daarvoor zijn gerichte klinische studies nodig. Voor een longevity-bril is dit onderzoek toch interessant: het wijst naar de darmflora als een concrete hefboom in het verouderingsproces, niet alleen als correlaat maar als mechanistische schakel.

Lees het originele artikel