Bloedtest voorspelt leverziekte zestien jaar vroeger
Een bloedtest kan al zestien jaar vóór de diagnose voorspellen wie leverziekte krijgt. Dat klinkt bijna onmogelijk, maar onderzoekers hebben dit aangetoond aan de hand van eiwitprofielen in het bloed.
De ziekte heet MASLD (metabole dysfunctie-geassocieerde steatotische leverziekte), vroeger bekend als niet-alcoholische vette leverziekte. Het is een aandoening waarbij vet zich ophoopt in de lever. Onbehandeld kan het leiden tot levercirrose of leverkanker. Het probleem: de ziekte geeft lang geen symptomen. Mensen weten vaak pas dat ze het hebben als de schade al ver gevorderd is.
Eiwitten in het bloed verraden de lever
Onderzoekers analyseerden de samenstelling van honderden eiwitten (proteomics) in bloedmonsters die jarenlang bewaard waren. Ze zochten naar patronen die voorafgingen aan de diagnose. De studie, gepubliceerd in Nature Aging, toonde aan dat een specifiek patroon van eiwitten in het bloed al tot zestien jaar voor de daadwerkelijke diagnose aanwezig was bij mensen die later MASLD ontwikkelden.
Het gaat niet om één eiwit, maar om een combinatie van signalen. Die combinatie weerspiegelt waarschijnlijk vroege verstoringen in de stofwisseling, de lever en het immuunsysteem. De onderzoekers zeggen dat dit patroon bruikbaar kan zijn als risicotest, zodat mensen eerder gericht kunnen ingrijpen via leefstijl of behandeling.
Vroeg ingrijpen maakt het verschil
Voor de longevity-wereld is dit relevant: leverziekte hangt sterk samen met veroudering van de stofwisseling. Vetopstapeling in de lever gaat vaak gepaard met insulineresistentie, chronische laaggradige ontsteking (inflammaging) en versnelde biologische veroudering. Een betrouwbare vroege marker geeft mensen en artsen een flinke voorsprong.
De onderzoekers benadrukken dat de bevindingen nog bevestigd moeten worden in grotere en meer diverse populaties. Dit is een veelbelovend resultaat, maar nog geen klaar-voor-gebruik screeningtest. De methode is nu ook relatief kostbaar. De komende stap is uitzoeken welke eiwitten het meest voorspellend zijn, zodat een eenvoudigere en goedkopere test mogelijk wordt.
Toch is de implicatie groot: bij aandoeningen die jarenlang sluipen, is vroege detectie de sterkste troef. Een bloedtest die ruim een decennium van tevoren waarschuwt, kan de manier waarop we preventieve zorg organiseren fundamenteel veranderen.
Zoektermen om verder te lezen: plasma proteomics leverziekte, MASLD vroegdiagnostiek, metabole dysfunctie biomarkers