Bloedcelveroudering omgekeerd met één moleculair signaal
Bloedcellen verouderen, en dat verzwakt je afweer. Onderzoekers ontdekten nu dat één moleculaire rem op dat proces kan worden gezet, met opmerkelijke effecten op de productie van nieuwe bloedcellen.
De aanmaak van bloedcellen (hematopoëse) neemt af naarmate we ouder worden. Dat heeft gevolgen: minder rode bloedcellen, minder immuuncellen, en een hogere vatbaarheid voor infectie en bloedarmoede. Een nieuwe studie, gepubliceerd in Nature Aging, wijst een specifiek mechanisme aan dat die achteruitgang aandrijft: signalen die uitgaan van beschadigde stukjes DNA in de uiteinden van chromosomen, de telomeren.
Schade-signaal stilleggen herstelt functie
Telomeren zijn beschermkapjes aan het einde van elk chromosoom. Ze worden korter naarmate cellen zich delen. Als ze te kort worden, sturen ze een noodsignaal dat de cel aanzet tot stoppen. Dat is normaal: het voorkomt dat beschadigde cellen blijven delen. Maar in bloedvormende stamcellen (hematopoëtische stamcellen) remt dat signaal ook de aanmaak van gezonde bloedcellen.
De onderzoekers onderzochten of ze dat schade-signaal konden onderdrukken via zogenoemde niet-coderende RNA-moleculen die actief zijn in telomeren (telomere-RNA). Dat bleek te werken. In muizen zonder het enzym dat telomeren normaal op lengte houdt (telomerase-deficiënte muizen), en ook in normale verouderde muizen, herstelde de behandeling de bloedcelproductie. Bovendien verbeterde de functie van menselijke hematopoëtische stamcellen in het lab. Dat melden de onderzoekers in hun publicatie.
Wat betekent dit voor veroudering van de afweer?
De bevindingen zijn voorlopig en komen deels uit dieronderzoek. Of dezelfde aanpak werkt en veilig is bij mensen, is nog niet vastgesteld. Toch is de richting interessant. Een groot deel van de achteruitgang van het immuunsysteem op oudere leeftijd is te herleiden tot een tekort aan goed functionerende stamcellen in het beenmerg. Als het schade-signaal vanuit verkorte telomeren die stamcellen belemmert, is het onderdrukken van dat signaal een mogelijke ingang voor therapie. De studie voegt een concreet mechanisme toe aan het begrip van bloedcel-veroudering, en dat is relevant voor onderzoek naar afweerveroudering (immunosenescence).
Zoektermen om verder te zoeken: telomeer DNA-schade signalering, hematopoëtische stamcel veroudering, immunosenescence beenmerg