Biologische leeftijd voorspelt risico na operatie
Hoe oud iemand is op zijn verjaardag zegt weinig over hoe goed hij een zware operatie doorstaat. Zijn biologische leeftijd doet dat wel.
Een internationale studie met meerdere cohorten onderzocht of verouderingsklokken beter voorspellen wie na een operatie overlijdt of ernstig achteruitgaat. De onderzoekers gebruikten PhenoAge, een klok die de biologische leeftijd schat op basis van bloedwaarden. De studie toont dat een versnelde biologische veroudering (waarbij iemands biologische leeftijd hoger uitvalt dan zijn kalenderleeftijd) samenhangt met een hoger risico op sterfte en complicaties na een ingreep.
Kalenderleeftijd schiet tekort
Artsen gebruiken nu vooral kalenderleeftijd om operatierisico in te schatten. Maar twee mensen van zeventig kunnen er biologisch heel anders voorstaan. De één heeft weinig slijtage en een sterk herstelend vermogen; de ander heeft jarenlange stille ontsteking opgelopen en is intern veel ouder dan zijn paspoort zegt. PhenoAge-versnelling (het verschil tussen biologische en kalenderleeftijd) bleek in deze studie een betere voorspeller dan leeftijd alleen.
De bevindingen sluiten aan bij een breder idee in de longevity-wetenschap: biologische leeftijd meet niet hoe lang iemand heeft geleefd, maar hoe beschadigd zijn lichaam is. Die schade bepaalt hoe goed iemand fysiologische stress aankan. Een operatie is bij uitstek zo’n acute stressor.
Klinische toepassing
De onderzoekers suggereren dat bloedgebaseerde verouderingsklokken kunnen helpen bij moeilijke medische beslissingen, zoals de vraag of een kwetsbare oudere patiënt een risicovolle ingreep moet ondergaan. Voorlopig gaat het om een correlatie, geen bewijs dat de klok als enig criterium moet dienen. Maar het idee dat een eenvoudige bloedtest meer vertelt over iemands veerkracht dan zijn geboortejaar, biedt perspectief voor betere risicobeoordeling in de chirurgie. Verdere studies moeten bevestigen of dit in diverse ziekenhuissettings en populaties standhoudt.
Zoektermen om verder te zoeken: PhenoAge biologische veroudering, postoperatief mortaliteitsrisico, fysiologische veerkracht veroudering