Antioxidanten ruimen verouderde spiercellen op
Antioxidanten staan bekend als beschermers van cellen. Maar nieuw onderzoek toont dat ze onder bepaalde omstandigheden juist verouderde cellen kunnen elimineren. Dat klinkt tegenstrijdig, en toch klopt het.
Verouderde cellen (senaescente cellen) zijn cellen die zijn gestopt met delen maar niet zijn afgestorven. Ze hopen zich op in weefsels naarmate we ouder worden en scheiden stoffen uit die omliggende cellen beschadigen. In de spierwetenschappen is dit een actief onderzoeksveld, want spiermassa neemt af met de leeftijd en verouderde cellen worden daarbij als medeschuldige gezien.
Onderzoekers beschrijven in het tijdschrift Aging Cell hoe antioxidanten ingrijpen op een signaalroute die mTOR heet. De studie laat zien dat senaescente cellen verstoorde voedingssensoren hebben: ze reageren anders op nutriënten dan gezonde cellen. mTOR (mechanistic target of rapamycin) is een van de centrale eiwitten die voedingssignalen omzet in celgedrag. In verouderde spiercellen is dit signaal ontregeld.
Selectief effect via mTOR
Wanneer antioxidanten in dit systeem ingrijpen, lijken ze de mTOR-signalering in verouderde cellen zo te beïnvloeden dat die cellen afsterven, terwijl gezonde cellen gespaard blijven. Dat selectieve effect is de kern van de bevinding. Eerder werden antioxidanten vooral gezien als stoffen die alle cellen beschermen. Dat ze ook gericht verouderde spiercellen kunnen aanpakken, is een nieuw inzicht.
Voorzichtigheid bij de interpretatie is geboden: het gaat om laboratoriumonderzoek met spiercellen. Of hetzelfde effect optreedt in het levende lichaam, bij mensen, en op een manier die spieronderhoud daadwerkelijk verbetert, is nog niet aangetoond. De onderzoekers spreken van een veelbelovend mechanisme dat nader moet worden onderzocht.
Verband met voedingssensoren
Wat dit onderzoek breder relevant maakt, is de koppeling aan voedingssensoren. mTOR is niet alleen betrokken bij spieren; het speelt een centrale rol in veroudering zelf. Het feit dat verstoorde voedingssensing een kenmerk is van senaescente cellen, opent de vraag of dieet of vasten dit mechanisme ook kan beïnvloeden. Dat zijn vragen voor vervolgonderzoek.