Afweerrem beschadigt zichzelf bij auto-immuunziekte

Regulerende T-cellen, ook wel Tregs genoemd, zijn als een tegengewicht in het afweersysteem. Ze remmen andere immuuncellen als die te actief worden. Normaal zijn Tregs stabiel, ook al herkennen ze lichaamseigen eiwitten met relatief hoge gevoeligheid. Twee eiwitten, DGKalfa en DGKzeta (diacylglycerolkinasen), spelen een sleutelrol in het stabiel houden van die cellen.

In de studie, gepubliceerd in eLife, werden muizen gecreëerd waarbij alleen in Tregs beide DGK-eiwitten ontbraken. Het resultaat was ingrijpend. De Tregs verloren hun stabiliteit, schakelden over naar een aanvallende modus en veroorzaakten auto-immuunziekten in meerdere organen. Ze transformeerden specifiek naar een type cel dat germlaagcellen in lymfeklieren overmatig activeert, wat leidt tot de aanmaak van zelfgerichte antistoffen.

Wat dit zegt over veroudering

Bij normaal verouderen raken Tregs geleidelijk minder stabiel. Het afweersysteem wordt minder goed gereguleerd, wat bijdraagt aan chronische, laaggradige ontsteking. Dit mechanisme, waarbij remmende cellen omslaan naar een schadelijke vorm, is een mogelijke verklaring voor waarom auto-immuunachtige verschijnselen vaker voorkomen op hogere leeftijd.

De DGK-eiwitten zijn in dit verband interessant als potentieel doelwit. Als hun activiteit bij veroudering afneemt, kan dat verklaren waarom de Treg-rem bij ouderen minder goed werkt. Dat is nog een hypothese, niet aangetoond in deze studie.

Implicaties voor behandeling

Voor auto-immuunziekten opent dit onderzoek een nieuwe invalshoek: in plaats van het afweersysteem breed te onderdrukken, zou het gericht herstellen van de DGK-functie in Tregs een preciezere aanpak kunnen zijn. Dat is klinisch nog ver weg. Maar de bevinding dat één specifiek signaalmolecuul zo’n grote rol speelt in het voorkomen van zelfimmuniteit, is een aanknopingspunt voor vervolgonderzoek.

Lees het originele artikel