Leef ik langer met meer sociaal contact?
Meer sociaal contact hangt samen met een langere levensduur, maar het effect is veel specifieker dan je denkt: het type contact en je geslacht maken het verschil, en kwaliteit telt meer dan hoeveelheid.
Meer sociaal contact hangt gemiddeld samen met een lagere kans op vroeg overlijden. Maar het is genuanceerder dan de bekende boodschap suggereert. Veel studies samen lieten zien dat mensen met minder sociaal contact 13% meer kans hadden om te overlijden dan mensen met meer contact. Dat gold echter alleen bij vrouwen en bij contacten buiten de familie. Bij mannen en bij uitsluitend familiecontact was er geen duidelijk verband.
Of het gevoel van eenzaamheid zelf je leven verkort, is minder zeker dan vaak gedacht. Een Israëlische langetermijnstudie bij mensen van 70 tot 90 jaar volgde deelnemers zeven jaar lang. Ze vonden géén verband tussen je alleen voelen en eerder sterven of sneller achteruitgaan, ook niet als ze rekening hielden met depressie.
Wat je meetelt als 'sociaal contact' maakt ook veel uit. Mensen die jarenlang gevolgd zijn lieten zien dat de meeste manieren om je netwerk te meten nauwelijks iets zeiden over hoe lang je leeft. Alleen de kwaliteit van je netwerk, beoordeeld van buitenaf, voorspelde levensduur betrouwbaar. Opvallend: het gevoel van eenzaamheid hing bij mannen wél samen met meer sterfte door hart- en vaatziekten. Dat is bijna het omgekeerde van wat eerder bij vrouwen gevonden werd.
Een groter netwerk brengt ook nadelen. Onderzoek bij twee jager-verzamelaarspopulaties liet zien dat vrouwen met een centralere positie in het netwerk meer levende kinderen hadden. Maar in één van de twee groepen hing diezelfde positie samen met meer ziekte, waarschijnlijk door hogere blootstelling aan infecties.
Tot slot vond de Georgia Centenarian Study dat honderdjarigen met meer sociale middelen vaker zelfstandig woonden dan in een verpleeghuis. Of dit hun levensduur zelf verlengde, valt op basis van die studie niet te zeggen. Het effect hing bovendien af van welk meetinstrument werd gebruikt.
Vijf observationele studies en langetermijn-cohorten; geen gerandomiseerde experimenten. Het gaat om samenhang, niet om oorzaak en gevolg. Populaties, uitkomsten en meetmethoden lopen sterk uiteen, wat directe vergelijking lastig maakt.
Leef ik langer als ik een doel heb in het leven?
Een sterk gevoel van levensdoel hangt samen met een lagere kans op vroegtijdig overlijden, maar of de relatie ook oorzakelijk is, weten we nog niet. Toch is er geen reden om het cultiveren van levensdoel te vermijden: de samenhang is consistent en goed bevestigd.
Helpt een huisdier voor je gezondheid en levensduur?
Een huisdier kan bijdragen aan meer beweging, minder eenzaamheid en een beter gevoel van welzijn, maar of het ook je levensduur verlengt is nog niet aangetoond. Overweeg je een huisdier met name voor je gezondheid, dan is een hond de best onderbouwde keuze, maar weeg ook de praktische lasten mee.
Verouderen je ogen sneller dan de rest van je lichaam?
De ooglens veroudert al vroeg en snel merkbaar, maar of je ogen als geheel sneller verouderen dan de rest van je lichaam is niet aangetoond. Het netvlies vertelt juist veel over je algehele gezondheid, dus ze lopen meer gelijk op dan je misschien denkt.
Helpt bewegen bij de ziekte van Parkinson?
Bewegen helpt aantoonbaar bij de ziekte van Parkinson: motorische klachten nemen af en de kwaliteit van leven verbetert. Dans en beweging in water hebben de sterkste onderbouwing; flexibiliteitstraining helpt weinig. Bespreek met je behandelaar welke vorm het best bij je situatie past.
Krijg je bijziendheid door schermen en weinig buitenlicht?
Schermen zijn waarschijnlijk niet de hoofdschuldige; te weinig buitentijd en onderwijsdruk zijn beter onderbouwde oorzaken. Zorg dat je kind dagelijks voldoende tijd buiten doorbrengt, zeker op jonge leeftijd.
Hoe houd ik mijn nieren gezond bij het ouder worden?
De twee best onderbouwde stappen om nierschade bij het ouder worden te beperken zijn je bloeddruk onder controle houden en regelmatig bewegen. Matig zoutgebruik en een gezond gewicht helpen daar aantoonbaar bij mee.