Verouderde cellen remmen kankertherapie via afweer
Tumoren hebben een truc om het afweersysteem buiten te houden: ze omringen zich met verouderde cellen die de afweer blokkeren. Een nieuwe aanpak richt zich op beide problemen tegelijk, met veelbelovende resultaten in diermodellen.
Immunotherapie, waarbij het afweersysteem van de patiënt zelf de tumor aanvalt, werkt bij sommige kankersoorten uitstekend. Maar bij veel solide tumoren (kankergezwellen in organen zoals lever, long of borst) is het resultaat teleurstellend. De tumor weet de afweercellen letterlijk buiten te houden. Een van de mechanismen daarvoor bleek te maken te hebben met verouderde cellen (cellen die gestopt zijn met delen maar niet worden opgeruimd en ontstekingsbevorderende stoffen afgeven).
Nanobolletjes die twee doelen tegelijk aanpakken
Het onderzoek, gepubliceerd in Science, beschrijft een nanotherapie waarbij kleine bolletjes (deeltjes van tientallen nanometers klein) gericht naar de tumor worden gestuurd. Die bolletjes zijn zo ontworpen dat ze tegelijkertijd de verouderde cellen in het tumorgebied aanpakken en de afweerexclusie verminderen: de barrière die verhindert dat T-cellen (afweercellen die tumorcellen kunnen doden) de tumor binnendringen. In muismodellen met fibrose en kanker leidde de behandeling tot minder littekenweefsel rondom de tumor en betere infiltratie van T-cellen.
De combinatie is relevant omdat fibrose (overmatige littekenvorming) en verouderde cellen twee mechanismen zijn die elkaar versterken in het tumoromgeving. Door beide tegelijk aan te pakken, hoopt men resistentie tegen bestaande immunotherapieën te doorbreken. Of dit ook bij mensen werkt, is nog onbekend. De studie is uitgevoerd in muismodellen, en de stap naar klinische toepassing is aanzienlijk.
Bredere betekenis voor veroudering en kanker
Verouderde cellen stapelen zich op naarmate mensen ouder worden. Ze dragen bij aan chronische ontsteking en veranderen de omgeving van omliggend weefsel. In de context van kanker kan dit de tumor helpen groeien en de afweer omzeilen. Deze studie is een voorbeeld van onderzoek dat verouderingsbiologie en oncologie verbindt. Dat raakvlak groeit snel en kan op termijn nieuwe therapeutische strategieën opleveren.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: cellulaire senescentie tumorimmuniteit | afweerexclusie kankerbehandeling | nanotherapie fibrose tumormilieu