Verouderde cellen opruimen versterkt stamceltherapie bij muizen
Oude cellen opruimen vóór een stamcelbehandeling geeft betere resultaten. Dat blijkt uit een muisstudie waarbij twee anti-verouderingstechnieken gecombineerd werden. Of het bij mensen werkt, is nog onbekend.
Naarmate we ouder worden, hopen verouderde cellen (senescente cellen) zich op in ons lichaam. Dit zijn cellen die gestopt zijn met delen, maar wel voortdurend ontstekingsbevorderende signalen uitsturen. Het immuunsysteem ruimt ze in principe op, maar doet dat minder goed naarmate we ouder worden.
Onderzoekers testten een combinatie van twee interventies. Eerst kregen muizen een zogenaamd senolytica-vaccin: een vaccin dat het immuunsysteem traint om verouderde cellen op te ruimen. Daarna werden mesenchymale stamcellen (cellen die weefsel kunnen herstellen en ontstekingen kunnen remmen) toegediend. De combinatie leidde in de muismodellen tot een langere gezonde levensduur dan elke therapie afzonderlijk.
Waarom de volgorde telt
De logica achter deze aanpak is dat verouderde cellen de werking van stamceltherapieën tegenwerken. Verouderde cellen sturen signalen uit die nieuwe cellen ontmoedigen en ontstekingen aanwakkeren. Als je die cellen eerst verwijdert, zou een stamceltherapie meer ruimte en een gunstiger omgeving aantreffen.
De studie maakt gebruik van versneld verouderde muizen, niet van normaal oude muizen. Dat is een belangrijk voorbehoud: versneld verouderde modellen vertonen vaak andere biologische patronen dan natuurlijke veroudering. De resultaten geven een eerste aanwijzing, maar zeggen nog niets definitiefs over de effecten bij mensen.
Een nieuw type vaccin
Opvallend is dat de onderzoekers geen kleine medicijnmoleculen gebruikten om verouderde cellen op te ruimen, maar een vaccin. Eerder onderzoek toonde al aan dat dit vaccin kankerprogessie bij muizen kan vertragen. Het gebruik ervan als onderdeel van een combinatietherapie is een nieuwe richting.
Voor longevity-onderzoekers is de bevinding interessant als proof-of-concept. De gedachte dat je verouderde cellen eerst moet opruimen voordat je regeneratieve therapieën toepast, is niet nieuw, maar dit is een van de eerste directe tests. Hoe het bij mensen uitpakt, zal klinisch onderzoek moeten uitwijzen.