Verouderde cellen bij honderdjarigen: SIRT6 maakt verschil
Honderdjarigen zijn zeldzaam, maar ze bevatten een aanwijzing. In hun DNA zit een variant van een eiwit dat de ophoping van verouderde cellen afremt. Dat kan richting geven aan nieuwe behandelingen tegen celveroudering.
Verouderde cellen (senescente cellen) zijn cellen die niet meer delen maar ook niet afsterven. Ze hopen zich op in weefsels naarmate we ouder worden en sturen ontstekingssignalen uit die omliggende cellen beschadigen. Bij mensen die honderd jaar of ouder worden, lijkt dit proces trager te verlopen. De onderzoekers ontdekten dat twee varianten in het gen SIRT6, vaker aanwezig bij Asjkenazische Joodse honderdjarigen, de aanmaak van het SIRT6-eiwit verhogen en de accumulatie van verouderde cellen vertragen.
SIRT6 is een enzym dat betrokken is bij DNA-herstel en de regulatie van genactiviteit. De centenarian-varianten veranderen hoe SIRT6 samenwerkt met andere eiwitten in de cel, waaronder vimentine. Het gevolg: cellen die deze varianten dragen, bereiken de staat van senescentie later en zijn beter bestand tegen celstress die normaal veroudering versnelt.
Wat dit betekent voor verouderingsonderzoek
De onderzoekers testten ook of het mogelijk is dit effect na te bootsen. Via gentherapie met een virale vector (AAV) leverden ze de centenarian-variant van SIRT6 af in cellen. Ook farmacologische activering van SIRT6 met een bestaand middel liet vergelijkbare effecten zien in celkweek. Deze resultaten zijn voorlopig en beperkt tot laboratoriumomstandigheden.
Belangrijk voorbehoud: het doel van dit onderzoek is niet om de exacte biochemie van honderdjarigen na te bootsen. De auteurs benadrukken dat het grote nut zit in het begrijpen welke verouderingsmechanismen er het meest toe doen, zodat gerichtere therapieën ontwikkeld kunnen worden om verouderde cellen te verwijderen of hun schadelijke signalen te blokkeren.
Hoe verder?
De bevinding versterkt de wetenschappelijke basis voor zogenoemde senotherapie, onderzoek gericht op het selectief verwijderen of neutraliseren van verouderde cellen. Of SIRT6-activering uiteindelijk een veilig en effectief doel wordt voor geneesmiddelen bij mensen, vereist nog uitgebreid klinisch onderzoek. Vooralsnog geeft het een concreet mechanisme waarop toekomstige interventies kunnen aangrijpen.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- cellulaire senescentie SIRT6
- senotherapie veroudering
- DNA-herstelenzym longevity