Verouderd immuunsysteem laat oude cellen vrij rondlopen
Je lichaam maakt voortdurend cellen aan die hun werk hebben gedaan en stoppen met delen. Normaal ruimt het immuunsysteem die cellen snel op. Maar op hogere leeftijd lukt dat steeds minder goed.
Cellen die verouderd zijn en niet meer delen, noemen onderzoekers senaescente cellen (verouderde cellen). Ze houden op met groeien, worden groter, en sturen voortdurend ontstekingssignalen de omgeving in. In jongere jaren zorgt het immuunsysteem ervoor dat deze cellen worden opgespoord en vernietigd. Die balans raakt echter verstoord naarmate we ouder worden.
Het onderzoek, gepubliceerd in Frontiers in Genetics, beschrijft hoe het immuunsysteem zelf veroudert. Dit proces heet immunosenescentie: immuuncellen worden minder effectief in het opsporen van verouderde cellen, en sommige immuuncellen gedragen zich juist ontstekingsbevorderend in plaats van reinigend. Het gevolg is een opbouw van verouderde cellen in weefsels door het hele lichaam.
Verouderde cellen vermijden detectie
Wat het probleem verergert: verouderde cellen zijn niet passief. Ze passen eiwitten op hun celoppervlak aan, waardoor immuuncellen ze minder goed herkennen. Ze ontwijken zo actief de opruiming. De ontsteking die ze veroorzaken, draagt bovendien bij aan de veroudering van de immuuncellen zelf. Zo versterken beide processen elkaar.
Dit mechanisme is voor longevity-onderzoekers belangrijk. Wanneer verouderde cellen zich ophopen, verstoort hun ontstekingssignaal de structuur en werking van weefsels. Dat wordt gezien als een bijdrage aan leeftijdsgerelateerde aandoeningen, van spierafbraak tot cognitieve achteruitgang. Of en hoe groot die bijdrage precies is, staat echter nog niet vast.
Twee strategieën in onderzoek
Onderzoekers verkennen twee richtingen. De eerste is het rechtstreeks doden van verouderde cellen met kleine moleculen, zogenoemde senolytische stoffen. De tweede richting richt zich op het immuunsysteem zelf: kan het worden hersteld zodat het zijn opruimtaak beter uitvoert? Beide benaderingen bevinden zich nog grotendeels in vroeg laboratoriumonderzoek. Welke aanpak uiteindelijk effectiever is bij mensen, is vooralsnog onbekend.
De auteurs beschrijven ook mogelijke strategieën om het immuunsysteem te versterken, maar benadrukken dat dit voorlopig theoretisch is. Klinische toepassingen zijn nog niet beschikbaar.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- immunosenescentie celklaring
- senaescente cellen immuunontwijking
- inflammaging weefselontsteking