Verouderd immuunsysteem faalt bij tuberculose-infectie
Tuberculose doodt nog steeds meer dan een miljoen mensen per jaar. Ouderen sterven er vaker aan dan jongeren. Maar waarom het verouderde immuunsysteem zo slecht presteert bij deze infectie, is lange tijd onduidelijk gebleven.
Onderzoekers proberen nu een gedetailleerder beeld te krijgen van wat er precies misgaat. Het onderzoek richt zich op de specifieke veranderingen in het immuunsysteem van oudere dieren bij een tuberculose-infectie. Daarvoor gebruiken ze oude muizen als model, een aanpak die in infectieziekteonderzoek nog te weinig wordt toegepast.
Een van de centrale bevindingen is dat oudere dieren een verzwakte reactie tonen van T-cellen, de witte bloedcellen die geïnfecteerde cellen herkennen en aanvallen. Tegelijkertijd is er meer ontstekingsactiviteit die niet gericht bijdraagt aan de bestrijding van de bacterie. Die combinatie, minder gerichte afweer en meer algemene ontsteking, maakt oudere organismen kwetsbaar voor een infectie die jongere lichamen onder controle kunnen houden.
Infectieziekteonderzoek met oude dieren
Een structureel probleem in dit onderzoeksveld is dat de meeste studies naar infectieziekten worden uitgevoerd met jonge proefdieren. Behandelingen die bij jonge dieren werken, zijn niet automatisch effectief bij oude. Vaccinaties voor tuberculose, waaronder het BCG-vaccin, bieden bij ouderen minder bescherming. Dat is al lang bekend, maar de precieze reden daarvoor is nog niet opgehelderd.
Dit onderzoek probeert die leemte te vullen door nauwkeurig in kaart te brengen welke onderdelen van de immuunreactie bij ouderen tekortschieten. Die informatie is nodig om vaccins en behandelingen beter af te stemmen op mensen van hogere leeftijd.
Gevolgen voor vaccin- en therapieontwikkeling
Als duidelijk wordt welke immuuncellen of signaalmoleculen het meest tekortschmieten bij ouderen, kunnen onderzoekers gerichter zoeken naar manieren om die te versterken. Dat kan via nieuwe vaccin-formules die specifiek zijn ontworpen voor een ouder immuunsysteem, of via behandelingen die de immuunreactie tijdelijk ondersteunen tijdens een infectie. Tuberculose is daarbij een goed studieobject, omdat de bacterie voor een aanhoudende en complexe immuunreactie zorgt. Wat hier wordt geleerd, kan ook kennis opleveren die bruikbaar is bij andere infectieziekten waarbij leeftijd een rol speelt.